EHRM: Bulgarije schendt art. 8 EVRM wegens onvoldoende waarborgen bij infiltratie

Deze zaak gaat over de Bulgaarse milieuorganisatie Green Alliance, die bij het EHRM klaagde over de Bulgaarse regelgeving uit 2008 (gewijzigd in 2018) die het mogelijk maakt om medewerkers van de Staatsveiligheidsdienst (DANS) als zogenoemde "agents on cover" te infiltreren in private organisaties, maatschappelijke verenigingen en vrije beroepen (met uitzondering van advocaten). Deze agenten werken onder hun eigen naam en mogen geen surveillancetechnieken gebruiken, maar kunnen wel toegang krijgen tot de correspondentie en de ruimtes van de organisatie waarin zij worden geplaatst. Het Hof oordeelde dat al het loutere bestaan van dit regime een inmenging vormt in de rechten van de vereniging op grond van artikel 8 EVRM, met name het recht op eerbiediging van de woning en correspondentie (§§ 116, 118). Het Hof liet uitdrukkelijk in het midden of ook het privéleven in het geding was (§ 119).

Het Hof stelde unaniem een schending van artikel 8 vast omdat de regeling onvoldoende waarborgen biedt tegen willekeur en misbruik (§ 165): de gronden voor inzet zijn te ruim gedefinieerd, er gelden geen tijdslimieten, de interne beslissingsprocedure biedt onvoldoende garanties voor noodzakelijkheid en evenredigheid, er ontbreekt effectief onafhankelijk toezicht, en er zijn geen effectieve rechtsmiddelen beschikbaar. Ook de Bulgaarse gegevensbeschermingsregeling biedt onvoldoende soelaas, omdat verwerking ten behoeve van nationale veiligheid grotendeels is uitgezonderd van de Bulgaarse privacywet en onduidelijk is of de gegevensbeschermingsautoriteit (KZLD) effectief toezicht kan houden op operationele data van de veiligheidsdienst (§§ 129-131). Kortom, een schending van artikel 8 EVRM (§ 168)