Full text
This text is held here in Dutch.
RECHTBANK AMSTERDAM INTERNATIONALE RECHTSHULPKAMER Parketnummer: 13-094759-26 Datum uitspraak: 5 november 2026 UITSPRAAK op de vordering van 8 mei 2026 van de officier van justitie bij deze rechtbank tot het in behandeling nemen van een Europees aanhoudingsbevel (EAB). Dit EAB is uitgevaardigd op 11 februari 2026 door the Public Prosecution Office of the Court of Appeal of North Aegean, Griekenland, (hierna: de uitvaardigende justitiële autoriteit) en strekt tot de aanhouding en overlevering van: [opgeëiste persoon] geboren op [geboortedag] 1964 in [geboorteplaats], inschrijvingsadres in de Basisregistratie Personen: [BRP-adres], hierna ‘de opgeëiste persoon’. 1 Procesgang Zitting van 1 juli 2026 De behandeling van het EAB is aangevangen op de zitting van 1 juli 2026, in aanwezigheid van mr. G.J.A.M. Rasker, officier van justitie. De opgeëiste persoon is verschenen en is bijgestaan door mr. A.M.S. Jumelet, advocaat in Rotterdam. De rechtbank heeft de termijn waarbinnen zij op grond van de Overleveringswet (OLW) uitspraak moet doen over de verzochte overlevering met 30 dagen verlengd. Daarnaast heeft de rechtbank voor sluiting van het onderzoek ter zitting de gevangenhouding bevolen, met gelijktijdige schorsing van dat bevel tot aan de uitspraak. Tussenuitspraak van 15 juli 2026 In deze tussenuitspraak heeft de rechtbank het onderzoek heropend en voor onbepaalde tijd geschorst om de officier van justitie in de gelegenheid te stellen de door de rechtbank geformuleerde vragen met betrekking tot de detentieomstandigheden in de detentie-instelling in Chios aan de uitvaardigende justitiële autoriteit te stellen. De rechtbank heeft de termijn waarbinnen zij uitspraak moet doen op grond van artikel 22, vijfde lid, OLW met 30 dagen verlengd, onder gelijktijdige verlenging van de geschorste overleveringsdetentie op grond van artikel 27, derde lid, OLW. Zitting van 13 augustus 2026 Op deze zitting heeft de rechtbank - met instemming van partijen - de behandeling van het EAB in gewijzigde samenstelling voortgezet, in aanwezigheid van mr. E.M. Meppelink, officier van justitie. De opgeëiste persoon is verschenen en is bijgestaan door mr. A.M.S. Jumelet. Tussenuitspraak van 27 augustus 2026 In deze tussenuitspraak heeft de rechtbank het onderzoek heropend en voor onbepaalde tijd geschorst om de officier van justitie in de gelegenheid te stellen na te gaan of het vastgestelde algemeen gevaar in de detentie-instelling in Chios voor de opgeëiste persoon kan worden weggenomen door een individuele garantie. De rechtbank heeft de termijn waarbinnen zij uitspraak moet doen op grond van artikel 22, vijfde lid, OLW met 30 dagen verlengd, onder gelijktijdige verlenging van de geschorste overleveringsdetentie op grond van artikel 27, derde lid, OLW. Zitting van 15 september 2026 Op deze zitting heeft de rechtbank - met instemming van partijen - de behandeling van het EAB in gewijzigde samenstelling voortgezet, in aanwezigheid van mr. G.J.A.M. Rasker, officier van justitie. De opgeëiste persoon is verschenen en is bijgestaan door mr. A.M.S. Jumelet. Tussenuitspraak van 29 september 2026 In deze tussenuitspraak heeft de rechtbank vastgesteld dat er voor de opgeëiste persoon een individueel gevaar bestaat van schending van zijn grondrechten door de detentieomstandigheden in de detentie-instelling in Chios als de overlevering zou worden toegestaan, nu met de aanvullende informatie het eerder vastgestelde algemene gevaar niet is weggenomen. De rechtbank heeft de beslissing op het verzoek tot overlevering daarom aangehouden op grond van artikel 11, tweede lid, OLW zodat bij een volgende zitting kan worden nagegaan of een wijziging van de omstandigheden is opgetreden binnen een redelijke termijn. Voorts heeft de rechtbank op grond van artikel 22, tweede lid (bedoeld is: vierde lid), onder c, OLW de termijn waarbinnen zij op grond van het derde lid van dit artikel uitspraak moet doen met 60 dagen verlengd. De (geschorste) overleveringsdetentie van de opgeëiste persoon is op grond van artikel 27, derde lid, OLW met 60 dagen verlengd. Zitting van 22 oktober 2026 Op deze zitting heeft de rechtbank - met instemming van partijen - de behandeling van het EAB in gewijzigde samenstelling voortgezet, in aanwezigheid van mr. K. van der Schaft, officier van justitie. De opgeëiste persoon is verschenen en is bijgestaan door mr. A.M.S. Jumelet. 2 Identiteit van de opgeëiste persoon Ter zitting heeft de opgeëiste persoon verklaard dat de bovenvermelde persoonsgegevens juist zijn en dat hij de Nederlandse nationaliteit heeft. 3 Tussenuitspraak van 15 juli 2026 In de tussenuitspraak van 15 juli 2026 heeft de rechtbank al geoordeeld over de grondslag en inhoud van het EAB (onder 3), de weigeringsgrond als bedoeld in artikel 12 OLW (onder 4), de strafbaarheid van het feit (onder 5) en de garantie als bedoeld in artikel 6, eerste lid, OLW (onder 6). Deze overwegingen moeten als hier herhaald en ingelast worden beschouwd. 4 Artikel 11 OLW: Griekse detentieomstandigheden Inleiding De rechtbank verwijst in dit kader allereerst naar haar overwegingen onder punt 7 van de tussenuitspraak van 15 juli 2026, onder punt 4 van de tussenuitspraak van 27 augustus 2026 en onder punt 4 van de tussenuitspraak van 29 september 2026. Deze overwegingen moeten hier als herhaald en ingelast worden beschouwd. Naar aanleiding van de tussenuitspraak van 29 september 2026 heeft het Internationaal Rechtshulp Centrum op 30 september 2026 opnieuw aanvullende vragen gesteld aan de uitvaardigende justitiële autoriteit. Op 8 oktober 2026 heeft the Deputy Head of General Directorate for Prison and Crisis Management van een Grieks Ministerie de volgende aanvullende informatie verstrekt: “ In the Chios Correctional Facility, where the requested person will be detained in accordance with document No. 136/2026 F.E. 3/2026 of the Appeals Prosecutor's Office of the North Aegean, the requirement of 3 sq.m. of vital space can be met, which includes the inmate's personal equipment (e.g., nightstand), but not the toilet, which is shared. The requested person/detainee will have a vital space to move around between 3 sq.m. and 4 sq.m. throughout the entire duration of his detention. In the event that at least 3 sq.m. of vital space cannot be provided to him in the aforementioned Correctional Facility, the Central Transfer Committee will ensure his transfer to another Detention Facility where this requirement is met. Specifically, the procedure followed in the event that the requirement of 3 sq.m. of vital space is not met in the Correctional Facility where a detainee is held in execution of a European Arrest Warrant is as follows: the detainee or the prison administration submits a relevant request for transfer to another Correctional Facility. The Central Transfer Committee may examine this request as a matter of priority, in accordance with the provisions of Article 9 of the Correctional Code, as amended by Article 10 of Law 4985/2022, so that, as soon as possible, the detainee is transferred to a Correctional Facility where the aforementioned requirement is fulfilled. Detention in the country's Correctional Facilities is carried out in accordance with the provisions of the Correctional Code and the obligations of the Hellenic Republic arising from Article 3 of the European Convention on Human Rights. The competent prison authorities take the measures provided for by current legislation to ensure detention conditions compatible with the above obligations, including conditions of hygiene, cleanliness, ventilation, safety, and protection of detainees. If required, the procedures provided for by current legislation are applied, including the transfer procedure, to ensure the continuation of detention under conditions compatible with Article 3 of the European Convention on Human Rights. Furthermore, by virtue of the provisions of Article 6A of the Correctional Code "Appeal of detainees regarding detention conditions and just satisfaction", the requested person has an effective domestic remedy at his disposal. He has the right to appeal before the Court of Enforcement of Sentences to complain about any unsuitable detention conditions, requesting either his immediate transfer or the taking of other corrective measures, as well as the judicial pursuit of just financial satisfaction. The Court of Enforcement of Sentences decides within thirty days of its filing, and its decision is immediately executed by the Prison Administration. In addition, it should be noted that to address the problem of overcrowding in Greek Correctional Facilities, the General Secretariat for Crime Policy is implementing an integrated action plan of short-term and long-term interventions for the period 2025–2030, aiming at its permanent elimination. In this context, the new construction program 2025–2030 provides for the construction of eight new Correctional Facilities and the utilization of space in two existing Correctional Facilities, aiming at the creation of 6,800 new detention spots, through the gradual completion of which the substantial decongestion of the Correctional Facilities is expected to be achieved. At the same time, the General Secretariat for Crime Policy promotes the development of alternative ways of serving sentences, through the institution of electronic monitoring, community service, and the strengthening of the institution of Agricultural Detention Facilities. ” Standpunt van de verdediging De verdediging heeft de rechtbank verzocht geen gevolg te geven aan het EAB en de officier van justitie niet-ontvankelijk te verklaren in de vordering tot het in behandeling nemen van het EAB. De Griekse autoriteiten hebben op 3 juni 2026, 27 juli 2026, 29 juli 2026 en 3 september 2026 aanvullende informatie verstrekt, waaruit volgt dat sprake is van een gebrek aan persoonlijke leefruimte in de detentie-instelling in Chios. De aanvullende informatie van the Deputy Head of General Directorate for Prison and Crisis Management van 8 oktober 2026 vormt een discrepantie ten opzichte van de eerdere informatie en is onvoldoende om het algemeen gevaar voor de opgeëiste persoon weg te nemen. In de aanvullende informatie van 8 oktober 2026 ontbreken garanties voor het geval (en in hoeverre) de persoonlijke leefruimte onder 3 m2 in een meerpersoonscel komt. De enige oplossing die wordt voorgesteld voor het geval de persoonlijke leefruimte onder de minimumgrens komt, is overplaatsing, terwijl geen informatie beschikbaar is naar welke detentie-instelling de opgeëiste persoon dan wordt overgeplaatst en allesbehalve is gegarandeerd dat het in een andere Griekse detentie-instelling beter zou zijn. Ten aanzien van de overplaatsing is opgenomen dat die ‘met voorrang’ kan worden behandeld en dan ‘zo spoedig mogelijk’ zal gebeuren. Het is echter onduidelijk hoe lang dat precies zal duren en dat is dus onvoldoende om aan te nemen dat de persoonlijke leefruimte slechts korte tijd, bij gelegenheid en in geringe mate zal worden beperkt. Daarnaast zou de opgeëiste persoon kunnen klagen bij the Court of Enforcement of Sentences ’, maar die kan er tot 30 dagen over doen om een beslissing te nemen, waarna deze beslissing nog moet worden uitgevoerd. Dat is geen korte tijd en het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft al eerder geoordeeld dat een beroepsmogelijkheid over de detentieomstandigheden het gevaar als zodanig niet kan wegnemen. Verder valt op dat de eerder verstrekte aanvullende informatie steeds een schrijven bevatte van de gevangenisdirecteur van Chios (dhr. Konstantinos), terwijl de aanvullende informatie van 8 oktober 2026 van een andere autoriteit afkomstig is. De aanvullende informatie van de gevangenisdirecteur van Chios bevat actuele informatie over de bezettingsgraad en het aantal gedetineerden per cel, waaronder een berekening van de vierkante meters per gedetineerden. Dat maakt dat de aanvullende informatie van 8 oktober 2026 eerder als politiek wenselijk dan betrouwbaar kan worden gezien. Op basis van deze informatie kan onvoldoende worden nagegaan of de ‘garantie’ daadwerkelijk kan worden nageleefd. Verder heeft de rechtbank ook een algemeen gevaar aangenomen met betrekking tot verschillende andere materiële detentieomstandigheden in Chios. In de aanvullende informatie van 8 oktober 2026 is hierover, behalve wellicht ten aanzien van de specificaties over de klachtprocedure, geen nadere informatie verstrekt. Standpunt van de officier van justitie De officier van justitie heeft zich gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank. Oordeel van de rechtbank De rechtbank ziet zich voor de vraag gesteld of een wijziging van de omstandigheden is opgetreden binnen een redelijke termijn op grond waarvan het algemeen reëel gevaar van onmenselijke of vernederende behandeling in de zin van artikel 4 van het Handvest voor de grondrechten voor de Europese Unie ten aanzien van de opgeëiste persoon kan worden uitgesloten. De rechtbank is van oordeel dat de aanvullende informatie van 8 oktober 2026 daartoe onvoldoende aanknopingspunten biedt. Zij overweegt als volgt. De rechtbank moet - wanneer een garantie niet is verstrekt of goedgekeurd door de uitvaardigende rechterlijke autoriteit - uitgaan van een globale beoordeling van alle gegevens waarover zij beschikt. De rechtbank is van oordeel dat de aanvullende informatie van the Deputy Head of General Directorate for Prison and Crisis Management van 8 oktober 2026 geen detentiegarantie voor de opgeëiste persoon inhoudt, ondanks dat in de brief van 8 oktober 2026 staat dat de opgeëiste persoon gedurende zijn detentie over een persoonlijke leefruimte tussen de 3 m2 en 4 m2 zal beschikken. Immers blijkt uit deze brief dat aan het vereiste van een persoonlijke leefruimte van 3 m2 kan worden voldaan (“can be met”), waarbij vervolgens de procedures worden uitgelegd die kunnen worden gevolgd in het geval dat de persoonlijke leefruimte onder de grens van 3 m2 komt. In het geval geen persoonlijke leefruimte van 3 m2 aan de opgeëiste persoon kan worden geboden, zal de opgeëiste persoon worden overgeplaatst naar een andere detentie-instelling waar hij over voldoende persoonlijke leefruimte kan beschikken. Voordat overplaatsing zal plaatsvinden, moet de opgeëiste persoon of ‘ the prison administration ’ hiertoe een verzoek indienen. ‘ The Central Transfer Committee ’ kan dit verzoek vervolgens ‘ as a matter of priority ’ behandelen, zodat de opgeëiste persoon zo snel mogelijk naar een andere detentie-instelling wordt overgeplaatst. Daarnaast heeft de opgeëiste persoon de mogelijkheid om een klacht in te dienen bij ‘ the Court of Enforcement of Sentences ’ over ondermaatse detentieomstandigheden. Hij kan hierbij om zijn onmiddellijke overplaatsing, het nemen van corrigerende maatregelen of een financiële vergoeding verzoeken. ‘ The Court of Enforcement of Sentences ’ zal binnen 30 dagen na het indienen van de klacht een beslissing nemen, welke onmiddellijk zal worden uitgevoerd door ‘ the prison administration ’. De rechtbank stelt op grond van de verstrekte aanvullende informatie vast dat the Deputy Head of General Directorate for Prison and Crisis Management er kennelijk van uitgaat dat de situatie kan ontstaan dat de opgeëiste persoon over minder dan 3 m2 persoonlijke leefruimte zal beschikken. Deze situatie is niet denkbeeldig, immers is in deze zaak herhaaldelijk door de Griekse autoriteiten verklaard dat een minimale leefruimte van 3 m2 niet kon worden gegarandeerd, recent nog in de aanvullende informatie van 3 september 2026. Op 29 juli 2026 bedroeg de overbevolking in Chios nog 159 %. In het geval dat de leefruimte onder deze grens van 3 m2 terechtkomt, moet de opgeëiste persoon volgens de omschreven procedures mogelijk zelf om overplaatsing verzoeken, welk verzoek met prioriteit kan worden beoordeeld. Daarnaast kan de opgeëiste persoon een klacht indienen, waarop binnen 30 dagen een beslissing wordt genomen. Hieruit blijkt dat de mogelijkheid bestaat dat de opgeëiste persoon gedurende een langere periode tijdens zijn detentie in een meerpersoonscel zal moeten verblijven met een persoonlijke leefruimte van minder dan 3 m2. Dat hij in een dergelijk geval een beroep op overplaatsing kan doen, maakt dat niet anders. De rechtbank oordeelt dat met de door de Griekse autoriteiten omschreven procedures er geen sprake is van een garantie voor de opgeëiste persoon dat het algemeen gevaar zoals dat is aangenomen voor de gevangenis in Chios, voor hem is weggenomen. De rechtbank is dan ook van oordeel dat de aanvullende informatie van 8 oktober 2026 niet heeft geleid tot een wijziging in de omstandigheden als bedoeld in artikel 11, tweede lid, OLW binnen een redelijke termijn in de zin van artikel 11, vierde lid, OLW. Het individuele gevaar is voor de opgeëiste persoon niet weggenomen. 5 Slotsom De rechtbank zal geen gevolg geven aan het EAB, gelet op het bepaalde in artikel 11, eerste lid, OLW, en zal op grond van artikel 11, vierde lid, in verbinding met artikel 28, derde lid, OLW de officier van justitie niet-ontvankelijk verklaren in de vordering tot het in behandeling nemen van het EAB. Daarmee is de overleveringsprocedure beëindigd. 6 Toepasselijke wetsartikelen Artikel 11 OLW. 7 Beslissing GEEFT geen gevolg aan het EAB. VERKLAART de officier van justitie niet-ontvankelijk in de vordering op grond van artikel 23 OLW van 8 mei 2026. HEFT OP de geschorste overleveringsdetentie van [opgeëiste persoon] . Deze uitspraak is gedaan door mr. M. Westerman, voorzitter, mrs. B.M. Vroom-Cramer en D.L.S. Ceulen, rechters, in tegenwoordigheid van mr. G. Riedijk, griffier, en in het openbaar uitgesproken op de zitting van 5 november 2026. Ingevolge artikel 29, tweede lid, OLW staat tegen deze uitspraak geen gewoon rechtsmiddel open. Zie artikel 23 OLW. Zie artikel 22, eerste en derde lid, OLW. Rb. Amsterdam 15 juli 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:7211 Rb. Amsterdam 27 augustus 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:8540 Rb. Amsterdam 29 september 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:10088. HvJ EU van 15 oktober 2019, ECLI:EU:C:2019:857 ( Dorobantu ). HvJ EU van 15 oktober 2019, ECLI:EU:C:2019:857 ( Dorobantu ), punt 80 en 81. HvJ EU 25 juli 2018, C-220/18 PPU, ECLI:EU:C:2018:589 ( Generalstaatsanwaltschaft (detentieomstandigheden in Hongarije) ), punt 114.