Full text
This text is held here in Dutch.
RECHTBANK GELDERLAND Zittingsplaats Arnhem Bestuursrecht zaaknummer: ARN 26/2623 uitspraak van de enkelvoudige kamer van 3 november 2026 in de zaak tussen [eiser] , uit [plaats] , eiser en Dienst Toeslagen (gemachtigde: mr. H. Oude Lenferink). Samenvatting 1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de aanvraag van eiser voor compensatie op grond van de ex-toeslagpartnerregeling. Eiser is het hier niet mee eens. Hij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de aanvraag. 1.1. De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de Dienst Toeslagen de aanvraag van eiser terecht heeft afgewezen. Eiser krijgt dus geen gelijk en het beroep is ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft. Procesverloop 2.1. Eiser heeft zich op 4 december 2024 bij de Dienst Toeslagen gemeld voor compensatie op grond van de ex-toeslagpartnerregeling. Met het besluit van 8 september 2025 heeft de Dienst Toeslagen aan eiser laten weten dat hij niet in aanmerking komt voor deze regeling. 2.2. Eiser heeft bezwaar gemaakt tegen dit besluit. De Dienst Toeslagen heeft met het bestreden besluit van 11 mei 2026 het bezwaar ongegrond verklaard. 2.3. Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. De Dienst Toeslagen heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift. 2.4. De rechtbank heeft het beroep op 1 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen : eiser, zijn [tolk] en de gemachtigde van de Dienst Toeslagen. Beoordeling door de rechtbank Toetsingskader 2. Het in toeslagjaar 2011 geldende artikel 3, eerste lid, sub c, van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir) bepaalt onder meer dat toeslagpartner is de meerderjarige die in het berekeningsjaar gedurende meer dan zes maanden onafgebroken een gezamenlijke huishouding voert met de meerderjarige belanghebbende en gedurende die tijd op hetzelfde woonadres als de belanghebbende staat ingeschreven in de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens. 3. Op grond van de artikelen 2.14g en 2.14h van de Wet hersteloperatie toeslagen (Wht) kunnen ex-toeslagpartners in aanmerking komen voor financiële compensatie voor de materiële en immateriële schade die zij hebben geleden. 3.1. Om in aanmerking te komen voor de ex-toeslagpartnerregeling moet worden voldaan aan de volgende voorwaarden: 1. De ex-partner was op een van de volgende momenten toeslagpartner van een aanvrager van de kinderopvangtoeslag: a. een moment in een jaar waarvoor die aanvrager recht heeft op een herstelmaatregel; of b. het moment van de beschikking waarmee die aanvrager werd gedupeerd en een jaar vanaf dat moment; 2. De kinderopvangtoeslag is aangevraagd voor een (pleeg)kind van de ex-partner; 3. De aanvrager van de kinderopvangtoeslag is door Dienst Toeslagen erkend als gedupeerde; 4. De ex-partner was geen toeslagpartner meer van de aanvrager op de datum dat de Catshuisregeling aan de aanvrager is uitbetaald; 5. De ex-partner heeft geen zelfstandig recht op een herstelmaatregel als bedoel in artikel 2.7 van de Wht. Het standpunt van eiser 4. Eiser betoogt dat hij recht heeft op compensatie omdat er voor de beschikking van 4 november 2011 sprake was van feitelijk samenwonen en een gezamenlijke gezinssituatie met de aanvrager. Ook was eiser van 1 januari 2012 tot 1 april 2022 de formele toeslagpartner van de aanvrager. Volgens eiser houdt de Dienst Toeslagen onvoldoende rekening met de feitelijke gezinssituatie die al in oktober 2011 bestond. Eiser acht het hanteren van een uiterst strikte grens van enkele weken om hem uit te sluiten van de herstelregeling, na een partnerschap van ruim tien jaar waarin alle financiële gevolgen gezamenlijk zijn gedragen, in strijd met het evenredigheidsbeginsel. Tot slot betoogt eiser dat het bestreden besluit in strijd is met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, in het bijzonder het zorgvuldigheidbeginsel, het motiveringsbeginsel en het evenredigheidsbeginsel. Beoordeling door de rechtbank 5. De rechtbank overweegt dat de Dienst Toeslagen terecht stelt dat eiser niet in aanmerking komt voor de ex-toeslagpartnerregeling. Eiser was geen toeslagpartner in 2007, het jaar waarvoor zijn toenmalige partner recht heeft op de herstelmaatregel en ook niet op 4 november 2011, toen de Dienst Toeslagen de beschikking stuurde waarmee de toenmalige partner is gedupeerd. Dat eiser al vóór 4 november 2011 feitelijk samenwoonde en een gezamenlijk gezinssituatie vormde met zijn toenmalige partner maakt niet dat eiser ook toeslagpartner was in dat jaar. 6. De rechtbank stelt vast dat tussen partijen niet in geschil is dat eiser niet voldoet aan de voorwaarden. Dat betekent dat de Dienst Toeslagen de aanvraag voor de ex-toeslagpartnerregeling terecht heeft afgewezen. In het kader van de ex-toeslagpartnerregeling is er geen ruimte voor afwijking van de wettelijke voorwaarden. De wetgever heeft er namelijk bewust voor gekozen om de hardheidsclausule geen toepassing te laten vinden op de ex-toeslagpartnerregeling. 7. Voor wat betreft het beroep op het evenredigheidsbeginsel overweegt de rechtbank dat de Wht een wet in formele zin is. Op grond van artikel 120 van de Grondwet treedt de rechter niet in de beoordeling van de grondwettigheid hiervan. Uit rechtspraak volgt dat er ondanks het toetsingsverbod soms ruimte is om tot een andere uitkomst te komen dan waar toepassing van een wettelijke bepaling toe leidt. Dit is het geval indien er zich bijzondere omstandigheden voordoen die niet of niet ten volle zijn verdisconteerd in de afweging van de wetgever en deze omstandigheden de toepassing van de wettelijke bepaling zozeer in strijd doen zijn met algemene rechtsbeginselen dat die toepassing achterwege moet blijven. In de Memorie van Toelichting bij de Wht heeft de wetgever de door hem gemaakte keuzes, waaronder de voorwaarden voor de ex-toeslagpartnerregeling, toegelicht. Hieruit blijkt dat de wetgever expliciet ervoor heeft gekozen om de aanspraak van een ex-partner voor een compensatie afhankelijk te maken van het zijn van toeslagpartner in de zin van de Awir op de betreffende peildatum. Dat er in dit artikel in de loop der tijd wijzigingen zijn aangebracht is onderkend en er is expliciet besloten om aan te sluiten bij het toenmalige toeslagpartnerbegrip, voor eiser is dit het toeslagpartnerbegrip uit de Awir van 2011. Deze beroepsgrond slaagt dan ook niet. 8. Voor wat betreft het betoog van eiser dat er sprake is van schending van het zorgvuldigheidsbeginsel en het motiveringsbeginsel is de rechtbank van oordeel dat de afwijzing voldoende zorgvuldig tot stand is gekomen en ook voldoende is gemotiveerd. De Dienst Toeslagen heeft duidelijk opgeschreven waarom eiser niet in aanmerking komt voor compensatie op grond van de ex-toeslagpartnerregeling. Ook deze beroepsgrond slaagt daarom niet. Conclusie en gevolgen 9. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat de Dienst Toeslagen terecht heeft besloten dat eiser niet in aanmerking komt voor de ex-toeslagpartnerregeling. Eiser krijgt daarom het griffierecht niet terug. Hij krijgt ook geen vergoeding van zijn proceskosten. Beslissing De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. Deze uitspraak is gedaan door mr. G.H.W. Bodt, rechter, in aanwezigheid van mr. C.M.J.C. Rooding, griffier. Uitgesproken in het openbaar op 3 november 2026. griffier rechter Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op: Informatie over hoger beroep Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen. Zie artikel 2.14g, eerste lid, aanhef en onderdeel a, onder 1 en 2, van de Wht. Zie artikel 2.14g, eerste lid, aanhef en onderdeel a, onder 3, van de Wht. Uit artikel 9.1 van de Wht Kamerstukken II, 2022-2023, 36 352, nr. 3, blz. 8.