Versiegeschiedenis
guidelines recht op inzage
Content
Richtsnoeren 5/2019 betreffende de criteria voor het recht om vergeten te worden in de zoekmachinezaken krachtens de AVG
(deel 1)
Versie 2.0
Goedgekeurd op 7 juli 2020
Translations proofread by EDPB Members.
This language version has not yet been proofread.
Versiegeschiedenis
| Versie 2.0 | 7 juli 2020 | Goedkeuring van de Richtsnoeren na openbare raadpleging |
|---|---|---|
| Versie 1.1 | 17 februari 2020 | Kleine correcties |
| Versie 1.0 | 2 december 2019 | Goedkeuring van de Richtsnoeren voor openbare raadpleging |
Inhoudsopgave
Inleiding................................................................................................................................................... 4
| 1 De gronden van het recht om te verzoeken om schrapping in het kader van de AVG................... 6 | 1 De gronden van het recht om te verzoeken om schrapping in het kader van de AVG................... 6 | 1 De gronden van het recht om te verzoeken om schrapping in het kader van de AVG................... 6 |
|---|---|---|
| 1.1 Grond 1: De betrokkene heeft het recht om te verzoeken om schrapping wanneer de persoonsgegevens niet langer nodig zijn voor de doeleinden waarvoor zij zijn verzameld of anderszins verwerkt (artikel 17, lid 1, punt a)) ................................................................................... 7 | 1.1 Grond 1: De betrokkene heeft het recht om te verzoeken om schrapping wanneer de persoonsgegevens niet langer nodig zijn voor de doeleinden waarvoor zij zijn verzameld of anderszins verwerkt (artikel 17, lid 1, punt a)) ................................................................................... 7 | 1.1 Grond 1: De betrokkene heeft het recht om te verzoeken om schrapping wanneer de persoonsgegevens niet langer nodig zijn voor de doeleinden waarvoor zij zijn verzameld of anderszins verwerkt (artikel 17, lid 1, punt a)) ................................................................................... 7 |
| 1.2 Grond 2: Het rechtom te verzoekenom schrapping wanneer de betrokkene de toestemming waarop de verwerking overeenkomstig artikel 6, lid 1, punt a), of artikel 9, lid 2, punt a), berust, intrekt en er geen andere rechtsgrond is voor de verwerking (artikel 17, lid 1, punt b)) . 8 | 1.2 Grond 2: Het rechtom te verzoekenom schrapping wanneer de betrokkene de toestemming waarop de verwerking overeenkomstig artikel 6, lid 1, punt a), of artikel 9, lid 2, punt a), berust, intrekt en er geen andere rechtsgrond is voor de verwerking (artikel 17, lid 1, punt b)) . 8 | 1.2 Grond 2: Het rechtom te verzoekenom schrapping wanneer de betrokkene de toestemming waarop de verwerking overeenkomstig artikel 6, lid 1, punt a), of artikel 9, lid 2, punt a), berust, intrekt en er geen andere rechtsgrond is voor de verwerking (artikel 17, lid 1, punt b)) . 8 |
| 1.3 Grond 3: Het rechtom te verzoekenom schrapping wanneer de betrokkene zijn of haar recht van bezwaar tegen de verwerking van zijn of haar persoonsgegevens heeft uitgeoefend (artikel 17, lid 1, punt c)) ..................................................................................................................... 9 | 1.3 Grond 3: Het rechtom te verzoekenom schrapping wanneer de betrokkene zijn of haar recht van bezwaar tegen de verwerking van zijn of haar persoonsgegevens heeft uitgeoefend (artikel 17, lid 1, punt c)) ..................................................................................................................... 9 | 1.3 Grond 3: Het rechtom te verzoekenom schrapping wanneer de betrokkene zijn of haar recht van bezwaar tegen de verwerking van zijn of haar persoonsgegevens heeft uitgeoefend (artikel 17, lid 1, punt c)) ..................................................................................................................... 9 |
| 1.4 Grond 4: Het rechtom te verzoekenom schrapping indien de persoonsgegevens onrechtmatig zijn verwerkt (artikel 17, lid 1, punt d)) ...................................................................... 10 | 1.4 Grond 4: Het rechtom te verzoekenom schrapping indien de persoonsgegevens onrechtmatig zijn verwerkt (artikel 17, lid 1, punt d)) ...................................................................... 10 | 1.4 Grond 4: Het rechtom te verzoekenom schrapping indien de persoonsgegevens onrechtmatig zijn verwerkt (artikel 17, lid 1, punt d)) ...................................................................... 10 |
| 1.5 Grond 5: Het rechtom te verzoekenom schrapping wanneer de persoonsgegevens moeten worden gewistom te voldoen aan een wettelijke verplichting (artikel 17, lid 1, punt e))............... 11 | 1.5 Grond 5: Het rechtom te verzoekenom schrapping wanneer de persoonsgegevens moeten worden gewistom te voldoen aan een wettelijke verplichting (artikel 17, lid 1, punt e))............... 11 | 1.5 Grond 5: Het rechtom te verzoekenom schrapping wanneer de persoonsgegevens moeten worden gewistom te voldoen aan een wettelijke verplichting (artikel 17, lid 1, punt e))............... 11 |
| 1.6 Grond 6: Het rechtom te verzoekenom schrapping wanneer de persoonsgegevens zijn verzameld in verband met een aanbod van diensten van de informatiemaatschappij aan een kind (artikel 17, lid 1, punt f)).................................................................................................................... 11 | 1.6 Grond 6: Het rechtom te verzoekenom schrapping wanneer de persoonsgegevens zijn verzameld in verband met een aanbod van diensten van de informatiemaatschappij aan een kind (artikel 17, lid 1, punt f)).................................................................................................................... 11 | 1.6 Grond 6: Het rechtom te verzoekenom schrapping wanneer de persoonsgegevens zijn verzameld in verband met een aanbod van diensten van de informatiemaatschappij aan een kind (artikel 17, lid 1, punt f)).................................................................................................................... 11 |
| 2 ....................................................................................................................................................... 12 | De uitzonderingen op het rechtom te verzoekenom schrapping in het kader van artikel 17, lid 3 | De uitzonderingen op het rechtom te verzoekenom schrapping in het kader van artikel 17, lid 3 |
| 2.1 De verwerking is nodig voor het uitoefenen van het recht op vrijheid van meningsuiting en informatie.......................................................................................................................................... 12 | 2.1 De verwerking is nodig voor het uitoefenen van het recht op vrijheid van meningsuiting en informatie.......................................................................................................................................... 12 | 2.1 De verwerking is nodig voor het uitoefenen van het recht op vrijheid van meningsuiting en informatie.......................................................................................................................................... 12 |
| 2.2 De verwerking is noodzakelijk voor het nakomen van een wettelijke verwerkingsverplichting die op de verwerkingsverantwoordelijke rust, of voor het vervullen van een taak van algemeen belang of het uitoefenen van het openbaar gezag dat aan de verwerkingsverantwoordelijke is verleend....................................................................................... 14 | 2.2 De verwerking is noodzakelijk voor het nakomen van een wettelijke verwerkingsverplichting die op de verwerkingsverantwoordelijke rust, of voor het vervullen van een taak van algemeen belang of het uitoefenen van het openbaar gezag dat aan de verwerkingsverantwoordelijke is verleend....................................................................................... 14 | 2.2 De verwerking is noodzakelijk voor het nakomen van een wettelijke verwerkingsverplichting die op de verwerkingsverantwoordelijke rust, of voor het vervullen van een taak van algemeen belang of het uitoefenen van het openbaar gezag dat aan de verwerkingsverantwoordelijke is verleend....................................................................................... 14 |
| 2.2.1 | 2.2.1 | |
| 2.2.2 De vervulling van een taak die wordt uitgevoerd in het algemeen belang of bij de | 2.2.2 De vervulling van een taak die wordt uitgevoerd in het algemeen belang of bij de | 2.2.2 De vervulling van een taak die wordt uitgevoerd in het algemeen belang of bij de |
| of statistische doeleinden overeenkomstig artikel 89, lid 1, voor zover het in lid 1 bedoelde recht | of statistische doeleinden overeenkomstig artikel 89, lid 1, voor zover het in lid 1 bedoelde recht | of statistische doeleinden overeenkomstig artikel 89, lid 1, voor zover het in lid 1 bedoelde recht |
| 2.5 Instelling, uitoefening of onderbouwing van een rechtsvordering....................................... 17 | 2.5 Instelling, uitoefening of onderbouwing van een rechtsvordering....................................... 17 | 2.5 Instelling, uitoefening of onderbouwing van een rechtsvordering....................................... 17 |
| 2.4 Archiveringsdoeleinden in het algemeen belang, wetenschappelijk of historisch onderzoek de verwezenlijking van de doeleinden van die verwerking onmogelijk dreigt te maken of ernstig in | 2.4 Archiveringsdoeleinden in het algemeen belang, wetenschappelijk of historisch onderzoek de verwezenlijking van de doeleinden van die verwerking onmogelijk dreigt te maken of ernstig in | 2.4 Archiveringsdoeleinden in het algemeen belang, wetenschappelijk of historisch onderzoek de verwezenlijking van de doeleinden van die verwerking onmogelijk dreigt te maken of ernstig in |
| 2.3 Redenen van openbaar belang op het gebied van de volksgezondheid............................... | 2.3 Redenen van openbaar belang op het gebied van de volksgezondheid............................... | 2.3 Redenen van openbaar belang op het gebied van de volksgezondheid............................... |
| 16 | 16 | 16 |
| het gedrang dreigt te brengen .......................................................................................................... | het gedrang dreigt te brengen .......................................................................................................... | het gedrang dreigt te brengen .......................................................................................................... |
| 17 | 17 | 17 |
| uitoefening van officiële autoriteit................................................................................................ 16 | uitoefening van officiële autoriteit................................................................................................ 16 | uitoefening van officiële autoriteit................................................................................................ 16 |
| verplichting .................................................................................................. 14 | verplichting .................................................................................................. 14 | verplichting .................................................................................................. 14 |
| Wettelijke | Wettelijke | Wettelijke |
Het Europees Comité voor gegevensbescherming
Gezien artikel 70, lid 1, punt (e), van Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (hierna 'de AVG'),
Gezien de EER-overeenkomst en met name bijlage XI en Protocol 37 daarvan, zoals gewijzigd bij Besluit nr. 154/2018 van het Gemengd Comité van de EER van 6 juli 2018 1 ,
Gezien artikel 12 en artikel 22 van zijn reglement van orde,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTSNOEREN VASTGESTELD
INLEIDING
- Na het Costeja-arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie (' HvJ ') van 13 mei 2014 2 , kan een betrokkene de exploitant van een onlinezoekmachine (' exploitanten van de zoekmachine ') 3 , verzoeken om één of meer koppelingen te verwijderen naar websites van de resultatenlijst die na een zoekopdracht op basis van zijn of haar naam wordt weergegeven.
- Volgens het Transparantierapport van Google 4 is het percentage URL's dat Google niet heeft geschrapt niet toegenomen gedurende de afgelopen vijf jaar sinds dat arrest. Volgens het arrest van het HvJ lijken betrokkenen zich echter ook bewuster van hun recht een klacht in te dienen over weigeringen van hun verzoeken om schrapping sinds de toezichthoudende autoriteiten een toename hebben waargenomen van het aantal klachten met betrekking tot de weigering van exploitanten van zoekmachines om koppelingen te schrappen.
- Het Europees Comité voor gegevensbescherming (het ' EDPB ') ontwikkelt momenteel in overeenstemming met zijn actieplan, richtsnoeren met betrekking tot artikel 17 van de algemene verordening gegevensbescherming (' AVG '). Tot op het moment dat deze richtsnoeren zijn voltooid, moeten de toezichthoudende autoriteiten klachten van betrokkenen voor zover mogelijk en zo tijdig mogelijk blijven behandelen en onderzoeken.
- Bijgevolg beoogt dit document het recht om te worden vergeten in de zoekmachinezaken te interpreteren in het licht van de bepalingen van artikel 17 AVG (het ' het recht om te verzoeken om schrapping '). Het recht om te worden vergeten werd immers speciaal vastgelegd in artikel 17 AVG om rekening te houden met het recht om te verzoeken om schrapping dat in het Costeja-arrest werd vastgesteld.
3 inclusief webarchieven zoals archive.org
- Niettemin duidt het recht om te verzoeken om schrapping, als bedoeld in Richtlijn 95/46/EG van 24 oktober 1995 (de ' Richtlijn ') en zoals vastgesteld door het HVJ in het bovengenoemde Costeja-arrest 5 , op twee rechten (het recht van bezwaar en het recht op wissing AVG). De toepassing van artikel 21 is immers uitdrukkelijk voorzien als derde grond voor het recht op wissing. Bijgevolg kunnen zowel artikel 17 als artikel 21 AVG dienen als rechtsgrond voor schrappingsverzoeken. Het recht van bezwaar en het recht op wissing werden al toegekend in het kader van de Richtlijn. Niettemin, aangezien het wordt behandeld, vereist de formulering van de AVG een aanpassing van de interpretatie van deze rechten.
- Als inleidend punt moet worden opgemerkt dat, hoewel artikel 17 AVG van toepassing is op alle verwerkingsverantwoordelijken, dit document zich uitsluitend richt op verwerking door exploitanten van zoekmachines, en op schrappingsverzoeken die worden ingediend door betrokkenen.
- Een aantal zaken moeten in overweging worden genomen bij de toepassing van artikel 17 AVG met betrekking tot de gegevensverwerking van een exploitant van een zoekmachine. Het is in dit verband noodzakelijk om te vermelden dat er een onderscheid moet worden gemaakt tussen de verwerking van persoonsgegevens die wordt uitgevoerd in de context van de activiteiten van de exploitant van de zoekmachine, en de verwerking die wordt uitgevoerd door de uitgevers van de websites van derden zoals mediakanalen die online-inhoud voor kranten verstrekken 6 .
- Indien een betrokkene de schrapping van specifieke inhoud verkrijgt, leidt dit tot de verwijdering van die specifieke inhoud van de lijst met zoekresultaten met betrekking tot de betrokkene, wanneer de zoekopdracht, als algemene regel, gebaseerd is op zijn of haar naam. Deze inhoud is echter nog steeds beschikbaar via andere zoekcriteria.
- Verzoeken tot schrapping hebben niet tot gevolg dat de persoonsgegevens volledig worden gewist. De persoonsgegevens worden immers noch gewist uit de oorspronkelijke website, noch uit de index en het cachegeheugen van de exploitant van de zoekmachine. Bijvoorbeeld, een betrokkene kan streven naar de schrapping van persoonsgegevens uit de index van een zoekmachine die afkomstig zijn van een mediakanaal zoals een krantenartikel. In dat geval kan de koppeling naar de persoonsgegevens uit de index van de zoekmachine worden geschrapt; het desbetreffende artikel blijft echter onder de controle van het mediakanaal vallen en kan openbaar beschikbaar en toegankelijk blijven, zelfs indien het niet langer zichtbaar is in de zoekresultaten die gebaseerd zijn op zoekopdrachten die in principe de naam van de betrokkene bevatten.
- Niettemin zijn exploitanten van zoekmachines niet algemeen vrijgesteld van de plicht om volledig te wissen. In sommige uitzonderlijke gevallen moeten zij een werkelijke en volledige wissing uitvoeren in hun indexen of cachegeheugens. Bijvoorbeeld, in het geval dat exploitanten van zoekmachines robots.txt-verzoeken die door de oorspronkelijke uitgever werden uitgevoerd niet langer zouden respecteren, zouden zij ook werkelijk de plicht hebben om de URL naar de inhoud volledig te wissen, in tegenstelling tot schrapping, dat voornamelijk gebaseerd is op de naam van de betrokkene.
- Dit document is onderverdeeld in twee onderwerpen. Het eerste onderwerp betreft de gronden op basis waarvan een betrokkene een schrappingsverzoek kan zenden aan een exploitant van zoekmachines overeenkomstig artikel 17, lid 1, AVG. Het tweede onderwerp betreft de uitzonderingen
- op het recht om te verzoeken om schrapping overeenkomstig artikel 17, lid 3, AVG. Dit document wordt aangevuld door een aanhangsel dat gewijd is aan de beoordeling van criteria voor de behandeling van klachten inzake weigering van schrapping.
- Dit document heeft geen betrekking op artikel 17, lid 2 7 , AVG. Dit artikel vereist immers van gegevensverwerkers die de persoonsgegevens openbaar hebben gemaakt dat ze verwerkingsverantwoordelijken die deze persoonsgegevens nadien opnieuw hebben gebruikt via links, kopieën of reproducties, op de hoogte brengen. Een dergelijke kennisgevingsverplichting is niet van toepassing op exploitanten van zoekmachines wanneer zij informatie met persoonsgegevens vinden die door derden op het internet is gepubliceerd of geplaatst, deze automatisch indexeren, tijdelijk opslaan en beschikbaar maken voor internetgebruikers via een specifieke voorkeursvolgorde 8 . Daarnaast vereist het niet van exploitanten van zoekmachines die een schrappingsverzoek van een betrokkene hebben ontvangen, dat ze de derde partij die deze informatie openbaar maakte op het internet op de hoogte brengen. Een dergelijke verplichting beoogt een grotere verantwoordelijkheid te geven aan oorspronkelijke verwerkingsverantwoordelijken, en tracht vermenigvuldiging van initiatieven van betrokkenen te voorkomen. In dit verband blijft de verklaring van de Groep gegevensbescherming artikel 29 die zegt dat exploitanten van zoekmachines 'in principe de webmasters van websitepagina's waarop de verwijdering betrekking had, niet moeten inlichten over het feit dat bepaalde websitepagina's ingevolge specifieke opzoekingen, niet langer toegankelijk zijn via de zoekmachine' omdat 'in de Europese wetgeving inzake persoonsgegevensbescherming voor een dergelijke kennisgeving in geen enkele wettelijke grond voorzien is' 9 geldig. Het is ook de bedoeling om afzonderlijke specifieke richtsnoeren op te stellen voor artikel 17, lid 2, AVG.
1 DE GRONDEN VAN HET RECHT OM TE VERZOEKEN OM SCHRAPPING IN HET KADER VAN DE AVG
- Het recht om te verzoeken om schrapping zoals bedoeld in artikel 17 AVG, wijzigt de bevindingen van het Costeja-arrest niet, waarbij het HvJ oordeelde dat een verzoek om schrapping gebaseerd was op het recht op rectificatie/wissing en op het recht van bezwaar, respectievelijk overeenkomstig de artikelen 12 en 14 van de Richtlijn.
- Artikel 17, lid 1, zet een algemeen beginsel uiteen om de gegevens te wissen in de volgende zes gevallen:
a. de persoonsgegevens zijn niet langer nodig voor de doeleinden waarvoor zij zijn verzameld of anderszins verwerkt (artikel 17, lid 1, punt a));
7 Verordening 2016/679 (AVG), artikel 17, lid 2: ' Wanneer de verwerkingsverantwoordelijke de persoonsgegevens openbaar heeft gemaakt en overeenkomstig lid 1 verplicht is de persoonsgegevens te wissen, neemt hij, rekening houdend met de beschikbare technologie en de uitvoeringskosten, redelijke maatregelen, waaronder technische maatregelen, om verwerkingsverantwoordelijken die de persoonsgegevens verwerken, ervan op de hoogte te stellen dat de betrokkene de verwerkingsverantwoordelijken heeft verzocht om iedere koppeling naar, of kopie of reproductie van die persoonsgegevens te wissen.'
b. de betrokkene trekt de toestemming waarop de verwerking overeenkomstig artikel 6, lid 1, punt a), of artikel 9, lid 2, punt a), berust, in, en er is geen andere rechtsgrond voor de verwerking (artikel 17, lid 1, punt b)) ;
- d. de persoonsgegevens zijn onrechtmatig verwerkt (artikel 17, lid 1, punt d)) ;
c. de betrokkene maakt gebruik van zijn recht van bezwaar tegen de verwerking van zijn persoonsgegevens, overeenkomstig artikel 21, leden 1 en 2, AVG;
- e. de wissing voldoet aan een wettelijke verplichting (artikel 17, lid 1, punt e)) ;
- f. de persoonsgegevens zijn verzameld in verband met een aanbod van diensten van de informatiemaatschappij aan een minderjarige (artikel 17, lid 1, punt f) dat verwijst naar artikel 8, lid 1) .
- Terwijl al de gronden van artikel 17 in theorie van toepassing zijn met betrekking tot schrapping, worden sommige ervan in de praktijk zelden of nooit gebruikt, zoals bijvoorbeeld bij intrekking van toestemming (zie grond twee hieronder).
- Een betrokkene kan echter een om schrapping verzoeken bij een exploitant van zoekmachines op basis van meer dan één grond. Bijvoorbeeld, een betrokkene kan om schrapping verzoeken omdat hij of zij het niet langer nodig acht dat zijn of haar persoonsgegevens worden verwerkt door de zoekmachine (artikel 17, lid 1, punt a) en ook zijn of haar recht van bezwaar tegen de verwerking uitoefenen overeenkomstig artikel 21, lid 1, AVG (artikel 17, lid 1, punt c)).
- Opdat toezichthoudende autoriteiten klachten met betrekking tot een exploitant van zoekmachines die geweigerd heeft om een specifiek zoekresultaat te wissen overeenkomstig artikel 17 AVG kunnen beoordelen, moeten toezichthoudende autoriteiten vaststellen of de inhoud waarnaar een URL verwijst al dan niet moet worden geschrapt. Ze moeten daarom bij hun analyse van de essentie van de klacht, rekening houden met de aard van de inhoud die door de uitgevers van de websites van derden ter beschikking werden gesteld.
- 1.1 Grond 1: De betrokkene heeft het recht om te verzoeken om schrapping wanneer de persoonsgegevens niet langer nodig zijn voor de doeleinden waarvoor zij zijn verzameld of anderszins verwerkt (artikel 17, lid 1, punt a))
- Overeenkomstig artikel 17, lid 1, punt a) AVG heeft een betrokkene het recht om de exploitant van zoekmachines na een zoekopdracht die als algemene regel is uitgevoerd op basis van zijn of haar naam, te verzoeken om een inhoud uit zijn zoekresultaten te schrappen, wanneer de persoonsgegevens van de betrokkene die in deze zoekresultaten voorkomen niet langer nodig zijn voor de doeleinden van de verwerking door de zoekmachine.
- Deze bepaling zorgt ervoor dat een betrokkene kan verzoeken om persoonlijke informatie die hem of haar betreft te schrappen die langer ter beschikking werd gesteld dan nodig is voor de verwerking van de exploitant van de zoekmachine. Nochtans wordt deze verwerking speciaal uitgevoerd teneinde informatie gemakkelijker toegankelijk te maken voor internetgebruikers. In het kader van het recht om te verzoeken om schrapping, moet het evenwicht tussen de bescherming van de privacy en de belangen van internetgebruikers om toegang te krijgen tot informatie worden bewaard. Met name moet worden beoordeeld of de persoonsgegevens in de loop van de tijd al dan niet verouderd zijn of niet werden bijgewerkt.
- Bijvoorbeeld, een betrokkene kan zijn of haar recht om te verzoeken om schrapping uitoefenen overeenkomstig artikel 17, lid 1, punt a), wanneer:
- informatie over hem of haar die door een bedrijf werd bewaard, uit het openbaar register werd verwijderd;
- informatie een aantal jaren op internet gepubliceerd moet blijven om aan een wettelijke verplichting te voldoen, en langer online bleef dan de door die wetgeving gespecificeerde termijn.
- een link naar de website van een firma zijn of haar contactgegevens bevat hoewel hij of zij niet langer bij die firma werkt;
- Zoals aangetoond door de voorbeelden, kan een betrokkene met name verzoeken om inhoud te schrappen wanneer de persoonlijke informatie duidelijk onjuist is door verloop van tijd, of verouderd. Een dergelijke beoordeling is overigens afhankelijk van de doeleinden van de oorspronkelijke verwerking. Bijgevolg moeten de oorspronkelijke bewaartermijnen van persoonsgegevens, indien beschikbaar, ook in aanmerking worden genomen door de toezichthoudende autoriteiten wanneer zij hun analyse van schrappingsverzoeken uitvoeren overeenkomstig artikel 17, lid 1, punt a), AVG.
- 1.2 Grond 2: Het recht om te verzoeken om schrapping wanneer de betrokkene de toestemming waarop de verwerking overeenkomstig artikel 6, lid 1, punt a), of artikel 9, lid 2, punt a), berust, intrekt en er geen andere rechtsgrond is voor de verwerking (artikel 17, lid 1, punt b))
- Overeenkomstig artikel 17, lid 1, punt b) AVG, kan een betrokkene de wissing van persoonsgegevens verkrijgen die hem of haar betreffen indien hij of zij de toestemming voor de verwerking intrekt.
- In geval van schrapping betekent dit dat de exploitant van zoekmachines gebruikmaakte van de toestemming van de betrokkene als rechtsgrond voor zijn verwerking. In artikel 17, lid 1, AVG wordt de kwestie naar voren gebracht van de rechtsgrond voor de verwerking waarop een exploitant van zoekmachines zich beroept om resultaten van zoekmachines (inclusief persoonsgegevens) weer te geven.
- Daarom lijkt het onwaarschijnlijk dat een schrappingsverzoek wordt ingediend door een betrokkene op basis van het feit dat hij of zij de toestemming wenst in te trekken omdat de verwerkingsverantwoordelijke aan wie de betrokkene zijn of haar toestemming gaf de webuitgever is, en niet de exploitant van de zoekmachine die de gegevens indexeert. Deze interpretatie werd bevestigd door het HvJ in zijn arrest C-136/17 van 24 september 2019 (het ' Google 2-arrest '). 10 Het Hof geeft aan dat '(...) de toestemming 'specifiek' moet zijn en dus specifiek betrekking moet hebben op de verwerking in het kader van de activiteit van de zoekmachine (...). Het valt in de praktijk echter moeilijk voor te stellen (...) dat de exploitant van een zoekmachine de uitdrukkelijke toestemming van de betrokkenen verlangt alvorens hen betreffende persoonsgegevens te verwerken ten behoeve van zijn indexeringsactiviteit. In ieder geval (...) houdt het feit dat iemand verzoekt om verwijdering van links in dat hij of zij in beginsel, ten minste op het moment van het verzoek, niet langer toestemming geeft voor de door de exploitant van de zoekmachine verrichte verwerking.'
- Niettemin, indien een betrokkene zijn of haar toestemming voor het gebruik van zijn of haar gegevens op een specifieke webpagina heeft ingetrokken, moet de oorspronkelijke uitgever van die webpagina de exploitanten van zoekmachines die die gegevens hebben geïndexeerd op de hoogte stellen overeenkomstig artikel 17, lid 2, AVG. De betrokkene heeft in dat geval dus nog steeds het recht om
de schrapping te verkrijgen van persoonsgegevens die hem of haar betreffen overeenkomstig artikel 17, lid 1, punt c).
1.3 Grond 3: Het recht om te verzoeken om schrapping wanneer de betrokkene zijn of haar recht van bezwaar tegen de verwerking van zijn of haar persoonsgegevens heeft uitgeoefend (artikel 17, lid 1, punt c))
- Overeenkomstig artikel 17, lid 1, punt c), AVG kan een betrokkene de wissing verkrijgen van persoonsgegevens de hem of haar betreffen wanneer hij of zij bezwaar maakt tegen de verwerking overeenkomstig artikel 21, lid 1, AVG en wanneer er geen zwaarwegende gerechtvaardigde redenen zijn voor de verwerking door de verwerkingsverantwoordelijke.
- Het recht van bezwaar verschaft betrokkenen sterkere garanties aangezien het de gronden volgens welke betrokkenen kunnen verzoeken om schrapping zoals bedoeld in artikel 17, lid 1, AVG niet beperkt.
- Het recht van bezwaar tegen de verwerking was voorzien in artikel 14 van de Richtlijn 11 en vormde sinds het Costeja-arrest een grond om te verzoeken om schrapping. De verschillen in de formulering van artikel 21 AVG en artikel 14 van de Richtlijn wijzen erop dat er mogelijk ook verschillen zijn in de toepassing ervan.
- In het kader van de Richtlijn moest de betrokkene zijn of haar verzoek baseren op ' zwaarwegende en gerechtvaardigde redenen die verband houden met zijn [of haar] bijzondere situatie' . Met betrekking tot de AVG kan een betrokkene bezwaar maken tegen een verwerking ' vanwege met zijn specifieke situatie verband houdende redenen '. Hij of zij hoeft dus niet langer 'zwaarwegende gerechtvaardigde redenen' aan te tonen.
- De AVG wijzigt dus de bewijslast, en verstrekt een vermoeden ten gunste van de betrokkene door de verwerkingsverantwoordelijke daarentegen te verplichten om 'zwaarwegende gerechtvaardigde redenen voor de verwerking' aan te tonen (artikel 21, lid 1). Derhalve, wanneer een exploitant van zoekmachines een verzoek tot schrapping ontvangt op basis van de specifieke situatie van de betrokkene, moet het de persoonsgegevens nu wissen, overeenkomstig artikel 17, lid 1, punt c), AVG, tenzij hij ' zwaarwegende gerechtvaardigde redenen' kan aantonen voor het weergeven van de specifieke zoekresultaten, wat in samenhang met artikel 21, lid 1, 'dwingende gerechtvaardigde gronden (...) die zwaarder wegen dan de belangen, rechten en vrijheden van de betrokkene ' zijn. De exploitant van de zoekmachine kan elke 'zwaarwegende gerechtvaardigde reden' vaststellen, inclusief elke uitzondering in het kader van artikel 17, lid 3, AVG. Indien de exploitant van de zoekmachine er echter niet in slaagt het bestaan van zwaarwegende gerechtvaardigde redenen aan te voeren, dan heeft de betrokkene het recht om de schrapping te verkrijgen overeenkomstig artikel 17, lid 1, punt c), AVG. In feite moet bij schrappingsverzoeken nu een evenwicht worden gezocht tussen de redenen die verband houden met de specifieke situatie van de betrokkene, en de zwaarwegende gerechtvaardigde redenen van de exploitant van de zoekmachine. Het evenwicht tussen de bescherming van de privacy en de belangen van internetgebruikers om toegang te verwerven tot informatie zoals bepaald door het HvJ in het Costeja-arrest, kan relevant zijn om een dergelijke
beoordeling te maken, evenals het evenwicht dat wordt gezocht door het Europees Hof van de Rechten van de Mens (EHRM) bij persaangelegenheden.
- Bijgevolg kunnen de criteria voor schrapping die door de 'Groep gegevensbescherming artikel 29' werden ontwikkeld in richtlijnen voor het implementeren van het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie inzake 'Google Spain and Inc tegen Agencia Española de Protección de Datos (AEPD) en Mario Costeja González' C-131/12 nog steeds worden gebruikt door exploitanten van zoekmachines en door toezichthoudende autoriteiten om een schrappingsverzoek te beoordelen op basis van het recht van bezwaar (artikel 17, lid 1, punt c), AVG).
- In dit verband ligt de ' specifieke situatie ' van de betrokkene ten grondslag aan het schrappingsverzoek (bijvoorbeeld, een zoekresultaat veroorzaakt nadeel voor een betrokkene bij het solliciteren voor een baan, of ondermijnt zijn of haar reputatie in het persoonlijke leven), en wordt deze in aanmerking genomen bij het zoeken van een evenwicht tussen persoonlijke rechten en het recht op informatie, naast de klassieke criteria voor het behandelen van schrappingsverzoeken, zoals:
- hij of zij speelt geen rol in het openbare leven;
- de informatie bestaat uit haatzaaiende uitspraken, laster, smaad of vergelijkbare strafbare feiten op het gebied van uitdrukkingen tegen hem of haar overeenkomstig een rechterlijke beslissing;
- de desbetreffende informatie houdt geen verband met zijn of haar beroepsleven, maar heeft een invloed op zijn of haar privacy;
- de informatie lijkt een gecontroleerd feit te zijn, maar is feitelijk onjuist;
- Deze criteria moeten echter niet worden onderzocht indien er geen bewijs van dwingende gerechtvaardigde gronden om het verzoek te weigeren aanwezig is.
- de gegevens hebben betrekking op een relatief klein strafbaar feit dat een lange tijd geleden plaatsvond en berokkent schade aan de betrokkene.
1.4 Grond 4: Het recht om te verzoeken om schrapping indien de persoonsgegevens onrechtmatig zijn verwerkt (artikel 17, lid 1, punt d))
- Overeenkomstig artikel 17, lid 1, punt d), AVG kan een betrokkene om de wissing verzoeken van persoonsgegevens die hem of haar betreffen in het geval dat deze onrechtmatig werden verwerkt.
- Het begrip 'onrechtmatige verwerking' moet eerst worden geïnterpreteerd in het licht van artikel 6 AVG dat gewijd is aan rechtmatigheid van de verwerking. Andere beginselen die zijn vastgesteld in het kader van de AVG (zoals de beginselen van artikel 5 AVG of andere bepalingen van hoofdstuk II) kunnen van nut zijn bij die interpretatie.
- Daarna wordt het begrip breed geïnterpreteerd, als een inbreuk op een andere wetsbepaling dan de AVG. Een dergelijke interpretatie moet objectief worden uitgevoerd door de toezichthoudende autoriteiten, overeenkomstig nationale wetgeving of een rechterlijke beslissing. Zo wordt een schrappingsverzoek bijvoorbeeld toegekend in het geval dat het opnemen van persoonlijke informatie op een lijst uitdrukkelijk werd verboden via een rechterlijk bevel.
In gevallen waar een exploitant van een zoekmachine geen rechtsgrond voor zijn verwerking kan aanvoeren, kan een schrappingsverzoek onder het toepassingsgebied van artikel 17, lid 1, punt d), AVG vallen, aangezien de verwerking van persoonsgegevens in dergelijke gevallen als onrechtmatig moet worden beschouwd. Nochtans moet erop gewezen worden dat in geval van onrechtmatigheid van de oorspronkelijke verwerking, de betrokken recht blijft hebben om te verzoeken om schrapping overeenkomstig artikel 17, lid 1, punt c), AVG.
1.5 Grond 5: Het recht om te verzoeken om schrapping wanneer de persoonsgegevens moeten worden gewist om te voldoen aan een wettelijke verplichting (artikel 17, lid 1, punt e))
- Overeenkomstig artikel 17, lid 1, punt e), AVG kan een betrokkene een exploitant van een zoekmachine verzoeken om één of meerdere zoekresultaten te schrappen indien de persoonsgegevens moeten worden gewist om te voldoen aan een in het Unierecht of het lidstatelijke recht neergelegde wettelijke verplichting die op de verwerkingsverantwoordelijke rust.
- De naleving van een wettelijke verplichting kan voortvloeien uit een rechterlijk bevel, een uitdrukkelijk verzoek in het kader van nationaal recht of EU-recht wegens het gebonden zijn aan een 'wettelijke verplichting tot wissing' of de loutere inbreuk van de exploitant van de zoekmachine op de bewaartermijn. Ter illustratie, de bewaartermijn van gegevens wordt vastgesteld door een tekst maar wordt niet in acht genomen (maar deze hypothese betreft voornamelijk openbare bestanden). Onder dit geval valt mogelijk de hypothese van niet-geanonimiseerde gegevens of identificatiegegevens die beschikbaar zijn via open gegevens.
1.6 Grond 6: Het recht om te verzoeken om schrapping wanneer de persoonsgegevens zijn verzameld in verband met een aanbod van diensten van de informatiemaatschappij aan een kind (artikel 17, lid 1, punt f))
- Overeenkomstig artikel 17, lid 1, punt f), AVG kan een betrokkene een exploitant van een zoekmachine verzoeken om één of meerdere resultaten te schrappen indien de persoonsgegevens zijn verzameld in verband met een aanbod van diensten van de informatiemaatschappij aan een kind als bedoeld in artikel 8, lid 1, AVG.
- Het artikel betreft de rechtstreekse verlening van diensten van de informatiemaatschappij, en geen andere soorten verwerking. De AVG definieert 'diensten van de informatiemaatschappij' niet; het verwijst daarentegen naar bestaande definities in EU-wetgeving 12 . Er bestaan een aantal moeilijkheden bij de interpretatie aangezien overweging 18 van Richtlijn 2000/31/EG van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2000 voorziet in een brede en onduidelijke definitie van het begrip 'de rechtstreekse verlening van diensten van de informatiemaatschappij'. Het geeft voornamelijk aan dat deze diensten 'een grote verscheidenheid aan economische activiteiten bestrijken die on line plaatsvinden ', maar specificeert dat deze niet beperkt zijn tot 'diensten waarvoor on line contracten gesloten worden, maar ook, voor zover zij een economische activiteit vormen , betrekking hebben op diensten waarvoor de afnemers niet betalen, zoals diensten die bestaan in het aanbieden van onlineinformatie of commerciële communicatie, of diensten die instrumenten verschaffen voor het opzoeken en ophalen van en het toegang krijgen tot gegevens', waarbij de criteria van economische activiteit in kaart worden gebracht.
- Uit het bovenstaande volgt dat het aannemelijk is dat de activiteiten van exploitanten van zoekmachines binnen het toepassingsgebied van de rechtstreekse verlening van diensten van de informatiemaatschappij vallen. Nochtans vragen exploitanten van zoekmachines zich niet af of de persoonsgegevens die zij indexeren al dan niet betrekking hebben op een kind. In het licht van hun specifieke verantwoordelijkheden, en in het kader van de toepassing van artikel 17, lid 3, AVG, zouden zij echter inhoud met betrekking tot een kind moeten schrappen, erkennend, in overeenstemming met
artikel 17, lid 1, punt c), AVG, dat het kind-zijn een geldige 'grond die verband houdt met een specifieke situatie' (artikel 21, AGV) is en dat 'kinderen met betrekking tot hun persoonsgegevens recht op specifieke bescherming hebben' (overweging 38, AGV). In dat geval moet door de oorspronkelijke verwerkingsverantwoordelijke rekening worden gehouden met de context van de verzameling van persoonsgegevens. Met name de aanvangsdatum van de verwerking door de oorspronkelijke website moet in aanmerking worden genomen wanneer een betrokkene verzoekt om inhoud te schrappen.
2 DE UITZONDERINGEN OP HET RECHT OM TE VERZOEKEN OM SCHRAPPING IN HET KADER VAN ARTIKEL 17, LID 3
- In artikel 17, lid 3, AVG wordt bepaald dat de leden 1 en 2 van artikel 17 AVG niet van toepassing zijn wanneer verwerking nodig is:
- a. voor het uitoefenen van het recht op vrijheid van meningsuiting en informatie; (artikel 17, lid 3, punt a));
- c. om redenen van algemeen belang op het gebied van volksgezondheid overeenkomstig artikel 9, lid 2, punten h) en i), en artikel 9, lid 3; (artikel 17, lid 3, punt c));
- b. voor het nakomen van een in een het Unierecht of het lidstatelijke recht neergelegde wettelijke verwerkingsverplichting die op de verwerkingsverantwoordelijke rust, of voor het vervullen van een taak van algemeen belang of het uitoefenen van het openbaar gezag dat aan de verwerkingsverantwoordelijke is verleend (artikel 17, lid 3, punt b));
- d. met het oog op archivering in het algemeen belang, wetenschappelijk of historisch onderzoek of statistische doeleinden overeenkomstig artikel 89, lid 1, voor zover het in lid 1 bedoelde recht de verwezenlijking van de doeleinden van die verwerking onmogelijk dreigt te maken of ernstig in het gedrang dreigt te brengen (artikel 17, lid 3, punt d)); of
- e. voor de instelling, uitoefening of onderbouwing van een rechtsvordering (artikel 17, lid 3, punt e)) .
- Dit deel is erop gericht aan te tonen dat het merendeel van de uitzonderingen in het kader van artikel 17, lid 3, AVG niet geschikt lijken in het geval van een schrappingsverzoek. Die ongeschiktheid pleit voor de toepassing van artikel 21 AVG voor schrappingsverzoeken. In elk geval moet erop gewezen worden dat de uitzonderingen die werden voorzien in het kader van artikel 17, lid 3, AVG kunnen worden ingeroepen als dwingende gerechtvaardigde gronden overeenkomstig artikel 17, lid 1, punt c), AVG.
2.1 De verwerking is nodig voor het uitoefenen van het recht op vrijheid van meningsuiting en informatie
Deze uitzondering van de toepassing van artikel 17, lid 1, AVG moet worden opgevat en toegepast in het kader van de kenmerken die wissing definiëren. Artikel 17, lid 1, AVG is beschreven als een duidelijk en onvoorwaardelijk mandaat voor verwerkingsverantwoordelijken. Indien aan de voorwaarden die in artikel 17, lid 1, AVG naar voren zijn gebracht, is voldaan, dan is de verwerkingsverantwoordelijke 'verplicht persoonsgegevens zonder onredelijke vertraging te wissen'. Desalniettemin is dit geen absoluut recht. De uitzonderingen van artikel 17, lid 3, AVG stellen gevallen vast waarbij deze verplichting niet van toepassing is.
Het evenwicht tussen het beschermen van de rechten van belanghebbenden en vrijheid van meningsuiting, inclusief vrije toegang tot informatie, maakt intrinsiek deel uit van artikel 17 AVG.
Het HvJ erkende in het Costeja-arrest en bevestigde onlangs in het Google 2-arrest dat de verwerking die door een exploitant van een zoekmachine wordt uitgevoerd, een aanzienlijke invloed kan hebben op het fundamentele recht op privacy en gegevensbeschermingswetgeving wanneer de zoekopdracht wordt uitgevoerd door de naam van de betrokkene te gebruiken.
Bij het afwegen van de rechten en vrijheden van de betrokkenen en de belangen van internetgebruikers om toegang tot informatie te krijgen via de exploitant van de zoekmachine, meende het Hof: 'Weliswaar hebben in de regel de door deze artikelen beschermde rechten van de betrokkene tevens voorrang op dit belang van internetgebruikers, maar dit evenwicht kan in bijzondere gevallen afhangen van de aard van de betrokken informatie en de gevoeligheid ervan voor het privéleven van de betrokkene en van het belang dat het publiek erbij heeft om over deze informatie te beschikken, wat met name wordt bepaald door de rol die deze persoon in het openbare leven speelt. ' 13
Het Hof was tevens van mening dat de rechten van de betrokkenen in beginsel voorrang hebben 14 op het belang van internetgebruikers om toegang te krijgen tot informatie via de exploitant van een zoekmachine. Het stelde echter verschillende factoren vast die een dergelijke bepaling kunnen beïnvloeden. Hieronder vallen onder meer: de aard of de gevoeligheid van de informatie, en in het bijzonder het belang van internetgebruikers om toegang te krijgen tot informatie, een belang dat kan variëren naargelang de rol die door de belanghebbende partij in het openbare leven wordt gespeeld.
De analyse van de schrapping door het Hof houdt in dat bij het beoordelen van schrappingsverzoeken de beslissing over de handhaving of blokkering van de zoekresultaten door een exploitant van een zoekmachine noodzakelijkerwijs rekening moet houden met de mogelijke impact van een besluit tot schrapping op de toegang tot informatie voor internetgebruikers 15 . Deze impact resulteert niet noodzakelijkerwijs in de verwerping van een schrappingsverzoek. Zoals bevestigd door het Hof moet een dergelijke inmenging in de grondrechten van de betrokkene gerechtvaardigd worden op grond van het doorslaggevende belang van het grote publiek om toegang te krijgen tot de desbetreffende informatie.
Het Hof maakte ook een onderscheid tussen het recht waarover een webuitgever kan beschikken om informatie te verspreiden en het recht van de exploitant van de zoekmachine. Het Hof erkende dat de activiteit van een webuitgever enkel kan worden ondernomen voor journalistieke doeleinden, in welk geval de webuitgever gebruik kan maken van de uitzonderingen die de lidstaten in deze gevallen kunnen vaststellen op basis van artikel 9 van de Richtlijn (momenteel artikel 85, lid 2, AVG). In dit verband geeft het EHRM in het arrest 'M.L. en W.W. tegen Duitsland' van 28 juni 2018 aan dat het afwegen van de desbetreffende belangen tot verschillende resultaten kan leiden afhankelijk van het verzoek in kwestie (door een onderscheid te maken tussen i) een verzoek om wissing dat wordt ingesteld tegen de oorspronkelijke uitgever wiens activiteit de kern vormt van datgene waartegen vrijheid van meningsuiting tracht te beschermen; ii) een verzoek dat tegen de zoekmachine wordt ingesteld, waarvan het hoofdbelang niet de publicatie van de oorspronkelijke informatie over de betrokkene is, maar met name ervoor te zorgen dat alle beschikbare informatie over deze persoon kan worden geïdentificeerd om op die manier zijn of haar profiel op te stellen).
Deze overwegingen moeten worden beoordeeld met betrekking tot klachten inzake artikel 17 AVG aangezien in deze besluiten de rechten van de betrokkenen die om een schrapping hebben verzocht
13
14
HvJ, C-131/12, arrest van 13 mei 2014, lid 81; HvJ, C-136/17, arrest van 24 september 2019, punt 66.
HvJ, zaak C-131/12, arrest van 13 mei 2014, lid 99; HvJ, zaak C-136/17, arrest van 24 september 2019, punt 53.
- moeten worden afgewogen tegen de belangen van internetgebruikers om toegang te krijgen tot informatie.
- Zoals toegelicht door het HvJ in zijn Google 2-arrest, geeft artikel 17, lid 3, punt a), AVG 'uitdrukking aan het feit dat het recht op bescherming van persoonsgegevens geen absoluut recht is, maar, (...) moet worden bezien in verhouding tot de functie ervan in de maatschappij en overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel moet worden afgewogen tegen andere grondrechten' . 16 Het 'legt expliciet het vereiste neer, een afweging te maken tussen de in de artikelen 7 en 8 van het Handvest neergelegde grondrechten op eerbiediging van het privéleven en op bescherming van persoonsgegevens enerzijds, en het door artikel 11 van het Handvest gewaarborgde grondrecht op vrijheid van informatie anderzijds.' 17
- Het Hof besluit dat 'de exploitant van een zoekmachine moet na de ontvangst van een verzoek tot verwijdering van een link naar een webpagina waarop persoonsgegevens die onder de bijzondere categorieën vallen (...), op basis van alle relevante elementen van het geval en gelet op de ernst van de inbreuk op de in de artikelen 7 en 8 van het Handvest verankerde grondrechten van de betrokkene op eerbiediging van het privéleven en op bescherming van persoonsgegevens, om de redenen van algemeen zwaarwegend belang (...) nagaan of de opname van deze link in de resultatenlijst die wordt weergegeven na een zoekopdracht op de naam van deze persoon strikt noodzakelijk blijkt ter bescherming van het in artikel 11 van het Handvest verankerde recht op vrijheid van informatie van de internetgebruikers die mogelijk geïnteresseerd zijn in toegang tot deze webpagina via een dergelijke zoekopdracht. ' 18
- Tot slot, afhankelijk van de omstandigheden van het geval, kunnen exploitanten van zoekmachines weigeren om inhoud van een lijst te verwijderen in het geval dat zij kunnen aantonen dat de opname ervan in de resultatenlijst strikt noodzakelijk is om de vrijheid van informatie van internetgebruikers te beschermen.
- 2.2 De verwerking is noodzakelijk voor het nakomen van een wettelijke verwerkingsverplichting die op de verwerkingsverantwoordelijke rust, of voor het vervullen van een taak van algemeen belang of het uitoefenen van het openbaar gezag dat aan de verwerkingsverantwoordelijke is verleend
- De inhoud van deze uitzondering is moeilijk toe te passen op de activiteiten van exploitanten van zoekmachines en kan een invloed hebben op de besluiten om bepaalde resultaten te schrappen, aangezien de verwerking van gegevens door exploitanten van zoekmachines in beginsel gebaseerd is op de rechtmatige belangen van de exploitant van de zoekmachine.
2.2.1 Wettelijke verplichting
- Het is moeilijk voor te stellen dat er wettelijke bepalingen bestaan die exploitanten van zoekmachines verplichten om bepaalde informatie te verspreiden. Dit vloeit voort uit de aard van de activiteiten die zij uitvoeren. Exploitanten van zoekmachines produceren of presenteren geen informatie.
- Daarom lijkt het onwaarschijnlijk dat lidstatelijk recht verplichtingen bevat voor exploitanten van zoekmachines om een bepaald soort informatie te publiceren, in plaats van de verplichting in te voeren
dat die publicatie wordt uitgevoerd via andere webpagina's die dan gekoppeld worden door de exploitanten van zoekmachines.
- Deze beoordeling kan worden uitgebreid tot de mogelijkheid dat Unierecht of het lidstatelijk recht een overheidsinstantie in staat stelt om beslissingen te nemen de exploitanten van zoekmachines te verplichten om informatie rechtstreeks te publiceren, en niet via URL-links naar de webpagina waar die informatie is opgenomen.
- Indien er gevallen zijn waarbij de wetgeving van een lidstaat de verplichting instelt voor exploitanten van zoekmachines om besluiten of documenten met persoonlijke informatie te publiceren, of die overheidsinstanties verplicht om een dergelijke publicatie te eisen, dan moet de uitzondering die in artikel 17, lid 3, punt b), AVG is opgenomen, worden toegepast.
- Deze toepassing moet rekening houden met de voorwaarden waaronder deze is vastgesteld, namelijk dat de handhaving van de desbetreffende informatie nodig is om aan de wettelijke verplichting van publicatie te voldoen. Bijvoorbeeld, dat een wettelijke verplichting, of het besluit van een instantie die wettelijk gerechtigd is om dit vast te stellen, een termijn voor de publicatie kan omvatten, of uitdrukkelijk vermelde doelstellingen die binnen een bepaalde periode zijn bereikt. In deze gevallen, indien het verzoek voor schrapping plaatsvindt na het verstrijken van deze termijn, wordt aangenomen dat de uitzondering niet langer van toepassing is.
- Het komt echter vaak voor dat lidstatelijk recht voorziet in de publicatie van informatie met persoonsgegevens op webpagina's. Deze wettelijke verplichting om te publiceren of om de gepubliceerde informatie te handhaven kan niet worden geacht onder de uitzondering van artikel 17, lid 3, punt b), AVG te vallen, aangezien dit niet gericht is naar de exploitant van de zoekmachine, maar naar de webuitgever naar wiens inhoud wordt verwezen via de index van de exploitant van de zoekmachine. Bijgevolg kan de exploitant van de zoekmachine zich niet beroepen op de verplichting om een schrappingsverzoek te verwerpen.
- Met de wettelijke verplichting tot publicatie die gericht is naar andere webuitgevers moet echter rekening worden gehouden bij het vaststellen van het evenwicht tussen de rechten van betrokkenen en het belang van de internetgebruikers om toegang te krijgen tot informatie. Het feit dat informatie online moet worden gepubliceerd via een wettelijk mandaat, of na het besluit van een instantie die wettelijk gerechtigd is om dit vast te stellen, wijst op een algemeen belang om toegang te krijgen tot die informatie.
- Dat vermoeden van het bestaan van een overheersend algemeen belang werkt niet op dezelfde manier met betrekking tot de oorspronkelijke websites als voor de resultatenindex van een exploitant van zoekmachines. Hoewel de wettelijke verplichting om informatie te publiceren op een bepaalde website tot de conclusie kan leiden dat deze informatie niet van die webpagina verwijderd mag worden, kan het besluit met betrekking tot de resultaten die door de exploitant van een zoekmachine worden weergegeven wanneer de naam van een betrokkene algemeen als zoekterm wordt gebruikt, verschillend zijn.
- Bij de beoordeling van het verzoek om schrapping moet men er in deze gevallen niet van uitgaan dat het bestaan van de wettelijke verplichting tot publicatie noodzakelijkerwijs tot gevolg heeft dat, voor zover deze verplichting wordt opgelegd aan de oorspronkelijke webuitgevers, het niet mogelijk is voor de exploitant van de zoekmachine om de schrapping te aanvaarden.
- Als algemene regel moet de beslissing worden genomen door de rechten van de betrokkenen en het belang van internetgebruikers om toegang te krijgen tot deze informatie via de exploitant van de zoekmachine af te wegen.
2.2.2 De vervulling van een taak die wordt uitgevoerd in het algemeen belang of bij de uitoefening van officiële autoriteit
- Exploitanten van zoekmachines zijn geen overheidsinstanties en oefenen op zichzelf dus geen openbaar gezag uit.
- Ze kunnen dit gezag echter uitoefenen indien deze wordt toegekend door het recht van een lidstaat of de Unie. Op dezelfde wijze dat zij opdrachten van algemeen belang kunnen uitvoeren indien hun activiteit noodzakelijk wordt geacht om aan dat algemeen belang te voldoen in overeenstemming met nationale wetgeving 19 .
- Gezien de kenmerken van exploitanten van zoekmachines, is het onwaarschijnlijk dat lidstaten hen openbaar gezag toekennen of van mening zijn dat hun activiteiten geheel of gedeeltelijk noodzakelijk zijn om een wettelijk vastgesteld algemeen belang te verwezenlijken.
- Indien er desondanks een geval is waarbij het recht van de lidstaten openbaar gezag toekent aan zoekmachines of hun activiteit in verband brengt met de verwezenlijking van een algemeen belang, kunnen zij gebruikmaken van de uitzondering als bedoeld in artikel 17, lid 3, punt b), AVG. De eerder gemaakte overwegingen over de gevallen waarbij het recht van een lidstaat een wettelijke verplichting had ingesteld om informatie te verwerken voor exploitanten van zoekmachines, zijn in dit geval ook van toepassing.
- Teneinde te besluiten een schrappingsverzoek niet te volgen omwille van redenen die verband houden met deze uitzondering, is het nodig te bepalen of de handhaving van de informatie in de resultaten van de zoekmachine noodzakelijk is om het nagestreefde algemeen belang te verwezenlijken of om volmachten uit te oefenen.
- Anderzijds, de wettelijke bepaling van bevoegdheden of algemeen belang wordt uitgevoerd door een lidstaat, en indien de zoekmachine een schrappingsverzoek verwerpt op basis van deze uitzondering, moet ook worden begrepen dat het dit doet omdat het meent dat zijn activiteit noodzakelijk is om algemene belangen te verwezenlijken. In dat geval moet de exploitant van de zoekmachine redenen aanvoeren waarom hij meent dat zijn activiteit in het algemeen belang wordt uitgevoerd. Zonder een dergelijke toelichting heeft de weigering om te voldoen aan een schrappingsverzoek van een betrokkene niet de mogelijkheid om op de uitzondering gebaseerd te zijn.
- Bijgevolg is het ook de toezichthoudende autoriteit van de lidstaat waarvan het recht van toepassing is die een potentiële klacht moet behandelen overeenkomstig artikel 55, lid 2, AVG.
2.3 Redenen van openbaar belang op het gebied van de volksgezondheid
- Deze uitzondering vormt een bijzonder geval dat gebaseerd is op het feit dat de verwerking noodzakelijk is voor de verwezenlijking van een algemeen belang.
- In dit geval is het algemeen belang beperkt tot het gebied van volksgezondheid, maar net als bij algemeen belang op elk ander gebied, moet de rechtsgrond voor de verwerking vastgelegd zijn in Unierecht of lidstatelijk recht.
- Vanuit het perspectief van de toepassing van deze uitzondering in het kader van de activiteit van de exploitant van de zoekmachine, kan dezelfde conclusie worden getrokken als hierboven. Het lijkt onwaarschijnlijk dat het recht van de lidstaat of het Unierecht een verband kan vaststellen tussen de activiteit van de exploitant van de zoekmachine en de handhaving van informatie of een categorie van
19 AVG, artikel 6, lid 3: 'De rechtsgrond voor de in lid 1, punten c) en e), bedoelde verwerking moet worden vastgesteld bij:
b) lidstatelijk recht dat op de verwerkingsverantwoordelijke van toepassing is (...)'
a) Unierecht; of
informatie in de resultaten van de exploitant van de zoekmachine en de verwezenlijking van doelstellingen van algemeen belang met betrekking tot volksgezondheid.
- Deze conclusie is duidelijker wanneer men in aanmerking neemt dat het effect van een schrapping alleen inhoudt dat bepaalde resultaten worden verwijderd uit de resultatenpagina die wordt verkregen wanneer hoofdzakelijk een naam als zoekcriterium wordt ingevoerd. Maar de informatie wordt niet verwijderd uit de indexen van de exploitanten van zoekmachines, en kan worden verkregen door andere zoektermen te gebruiken.
- Daarom kan men zich moeilijk voorstellen dat het zichtbaar houden van deze resultaten wanneer hoofdzakelijk op de naam van een betrokkene wordt gezocht, in het algemeen kan worden beschouwd als iets dat noodzakelijk is voor het algemeen belang op het gebied van volksgezondheid.
- De criteria over de toepasselijkheid van nationale normen en de identificatie van de toezichthoudende autoriteit die potentiële klachten moet behandelen in een geval dat verband houdt met artikel 17 AVG en werd verworpen op basis van deze uitzondering, werden hierboven besproken.
- 2.4 Archiveringsdoeleinden in het algemeen belang, wetenschappelijk of historisch onderzoek of statistische doeleinden overeenkomstig artikel 89, lid 1, voor zover het in lid 1 bedoelde recht de verwezenlijking van de doeleinden van die verwerking onmogelijk dreigt te maken of ernstig in het gedrang dreigt te brengen
- Bij dit scenario moet de exploitant van de zoekmachine kunnen aantonen dat de schrapping van bepaalde inhoud uit de resultatenpagina een ernstige belemmering of volledige verhindering vormt om een wetenschappelijk of historisch onderzoeksdoeleinde of statistisch doeleinde te bereiken.
- Er moet worden opgemerkt dat deze doeleinden objectief moeten worden nagestreefd door de exploitant van de zoekmachine. De mogelijkheid dat de schrapping van resultaten aanzienlijke gevolgen kan hebben voor onderzoeks- of statistische doeleinden die door gebruikers van de diensten van de exploitant van de zoekmachine worden nagestreefd, is niet relevant voor de toepassing van deze uitzondering. Deze doeleinden, indien aanwezig, moeten in aanmerking worden genomen bij het afwegen van de rechten van de betrokkene en de belangen van internetgebruikers bij het krijgen van toegang via de exploitant van de zoekmachine.
- Er moet ook worden opgemerkt dat de doeleinden objectief kunnen worden nagestreefd door de exploitant van de zoekmachine, zonder dat het noodzakelijk is dat er een link bestaat tussen in principe de naam van de betrokkene en de zoekresultaten.
2.5 Instelling, uitoefening of onderbouwing van een rechtsvordering
- In beginsel is het zeer onwaarschijnlijk dat exploitanten van zoekmachines gebruik kunnen maken van deze uitzondering om schrappingsverzoeken in het kader van artikel 17 AVG te verwerpen.
- Verder moet worden benadrukt dat een schrappingsverzoek de schrapping veronderstelt van bepaalde resultaten uit de door de exploitant van de zoekmachine ter beschikking gestelde pagina met zoekresultaten wanneer de naam van een betrokkene normaal als zoekcriterium wordt gebruikt. De informatie blijft toegankelijk wanneer andere zoektermen worden gebruikt.
Footnotes
Alle verwijzingen naar 'lidstaten' in deze richtsnoeren moeten worden gelezen als verwijzingen naar 'EER-lidstaten'.
HvJ, zaak C 131/12, Google Spain SL en Google Inc. tegen Agencia Española de Protección de Datos (AEPD) en Mario Costeja González, arrest van 13 mei 2014.
https://transparencyreport.google.com/eu-privacy/overview?hl=en
HvJ, zaak C 131/12, arrest van 13 mei 2014, punt 88: 'De artikelen 12, sub b, en 14, eerste alinea, sub a, van Richtlijn 95/46 moeten aldus worden uitgelegd dat, ter naleving van de in deze bepalingen voorziene rechten en voor zover aan de in deze bepalingen gestelde voorwaarden daadwerkelijk is voldaan, de exploitant van een zoekmachine verplicht is om van de resultatenlijst die na een zoekopdracht op de naam van een persoon wordt weergegeven, de koppelingen te verwijderen naar door derden gepubliceerde webpagina's waarop informatie over deze persoon is te vinden, ook indien deze naam of deze informatie niet vooraf of gelijktijdig van deze webpagina's is gewist en, in voorkomend geval, zelfs wanneer de publicatie ervan op deze webpagina's op zich rechtmatig is '.
HvJ, zaak C-131/12, arrest van 13 mei 2014; Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM), 'M.L. en W.W. tegen Duitsland', 28 juni 2018.
Zie HvJ, zaak C 136/17, GC en anderen tegen CNIL, arrest van 24 september 2019, punt 35 en zaak C-131/12, arrest van 13 mei 2014, punt 41.
Groep gegevensbescherming artikel 29, 'Richtsnoeren voor de uitvoering van het HvJ-arrest over Google Spanje en Inc tegen Agencia Española de Protección de Datos (AEPD) en Mario Costeja González' zaak C-131/12, WP 225, 26 november 2014, blz. 23.
HvJ, zaak C -136/17, Commission nationale de l'informatique et des libertés (CNIL) tegen Google LLC, arrest van 24 september 2019.
Richtlijn 95/46/EG, artikel 14: ' De Lidstaten kennen de betrokkene het recht toe: a) zich ten minste in de gevallen, bedoeld in artikel 7, punt e) en f), te allen tijde om zwaarwegende en gerechtvaardigde redenen die verband houden met zijn bijzondere situatie ertegen te verzetten dat hem betreffende gegevens het voorwerp van een verwerking vormen, behoudens andersluidende bepalingen in de nationale wetgeving. In geval van gerechtvaardigd verzet mag de door de voor de verwerking verantwoordelijke persoon verrichte verwerking niet langer op deze gegevens betrekking hebben '
In het bijzonder artikel 1, lid 1, punt b), van Richtlijn (EU) 2015/1535 van het Europees Parlement en de Raad van 9 september 2015 betreffende een informatieprocedure op het gebied van technische voorschriften en regels betreffende de diensten van de informatiemaatschappij (codificatie).
HvJ, zaak C-136/17, arrest van 24 september 2019, punt 56 e.v.
HvJ, zaak C-136/17, arrest van 24 september 2019, punt 57.
HvJ, zaak C-136/17, arrest van 24 september 2019, punt 59.
HvJ, zaak C-136/17, arrest van 24 september 2019, punt 69.