De Europese Toezichthouder op de Gegevensbescherming (EDPS) waarschuwt Europol voor het schenden van het recht van activist Frank van der Linde op toegang tot persoonlijke gegevens.
Europol had eerder aangegeven dat de gegevens waren verwijderd of niet toegankelijk waren vanwege veiligheidsrisico's.
De EDPS heeft nu Europol verplicht om aan het verzoek van Van der Linde te voldoen.

Fair Trials verwelkomt de beslissing van de Europese Toezichthouder op de Gegevensbescherming (EDPS), waarin Europol wordt verplicht om persoonlijke gegevens aan de Nederlandse activist Frank van der Linde te verstrekken. De beslissing is het resultaat van een onderzoek van twee jaar door de EDPS naar de opslag en verwerking van de persoonlijke gegevens van Van der Linde door Europol. De EDPS concludeerde dat Europol "niet heeft aangetoond dat het noodzakelijk" was om Van der Linde de toegang tot de persoonlijke gegevens te weigeren. De beslissing onthulde ook dat Europol had geprobeerd de gegevens van Van der Linde te verwijderen om te voorkomen dat aan het verzoek werd voldaan.

Deze beslissing komt op een moment dat er toenemende bezorgdheid bestaat over het gebrek aan respect van Europol voor de bescherming van het fundamentele recht op gegevensbescherming in haar activiteiten. In mei stemden leden van het Europees Parlement voor een uitbreiding van het mandaat van Europol, waardoor de organisatie bevoegdheden krijgt om gegevens te verzamelen zonder voldoende democratische verantwoording, toezicht en waarborgen.

Laure Baudrihaye-Gérard, juridisch directeur (Europa) van Fair Trials, zei:

"Deze beslissing is welkom, maar de heer Van der Linde had niet hoeven appelleren bij de EDPS of zo'n langdurig onderzoek moeten doorstaan. Europol mag niet opereren zonder verantwoording of toezicht."

"Al te lang hebben de Europese instellingen een blind oog toegeslagen voor massale surveillance. Dit geval laat zien waarom we een goed toezicht en regulering nodig hebben, evenals een mogelijkheid tot verhaal voor degenen die betrokken zijn bij de massale gegevensverzameling van Europol."

“In plaats daarvan heeft de EU besloten de bevoegdheden van Europol om gegevens te verzamelen uit te breiden, ondanks de ernstige bedreiging voor fundamentele rechten, waaronder het recht op een eerlijk proces, privacy en gegevensbescherming, non-discriminatie en vrijheid van meningsuiting.”

Frank van der Linde reageerde op dit besluit: “Het ontdekken dat gegevens naar Europol zijn gestuurd, gelabeld als 'gebied van criminaliteit: terrorisme', is een nachtmerrie. Het ontdekken dat Europol mijn dossier heeft verwijderd nadat ik erom had gevraagd, is een echte horror. En hoe weet ik nu of Europol de waarheid heeft verteld aan de EDPS?”

Achtergrond

Frank van der Linde is een Nederlandse linkse activist die betrokken is bij "diverse sociale mediaplatforms, protesten en initiatieven tegen racisme en discriminatie". Ondanks dat hij op dat moment geen strafblad had (hij is later wel vervolgd voor het breken van een raam van een appartement waarin hij squatte), werd hij in de gaten gehouden door de Nederlandse politie en werd hij aangemerkt als een potentiële terrorist. Na een reeks verzoeken om inzage bij de Nederlandse politie, kwam van der Linde erachter dat zijn persoonlijke gegevens naar Europol waren gestuurd. In 2020 vroeg hij Europol of de Europese instantie zijn persoonlijke gegevens bewaarde, maar in juni 2020 werd hij geïnformeerd dat: "er geen gegevens over u zijn bij Europol waar u recht op heeft om toegang toe te krijgen". Als reactie hierop bekwaamde van der Linde zich tegen het besluit van Europol bij de toezichthoudende instantie van de instantie, de EDPS.

Onderzoek door de EDPS

Eerdere onderzoeken door de EDPS duurden tot zeven maanden, maar door het gebrek aan medewerking van Europol duurde dit twee jaar.

In eerste instantie werd de EDPS, toen ze Europol om de persoonlijke gegevens van van der Linde vroeg, verteld dat deze waren verwijderd. Pas toen twee medewerkers van Europol persoonlijk met een beveiligde laptop naar Brussel reisden, kon de EDPS de gegevens over van der Linde inzien.

Het onderzoek toonde aan dat er twee sets persoonlijke gegevens over van der Linde waren opgeslagen. De Nederlandse autoriteit had informatie naar Europol gestuurd, die de instantie werd gevraagd om te verwijderen nadat van der Linde om inzage had gevraagd. Europol bewaarde ook informatie over het Twitter-account van van der Linde, die betrekking had op een lopend onderzoek naar een persoon van belang in Nederland.

Bevindingen van de EDPS

De EDPS vertelde Europol dat het "niet heeft aangetoond dat er een noodzaak was" om van der Linde de toegang tot de persoonlijke gegevens die de instantie bezit, te weigeren, en beval Europol om van der Linde de "volledige set informatie te verstrekken waar hij recht op heeft volgens artikel 36(2) van de Europol-verordening".

De EDPS weerlegde ook de argumenten van Europol voor het niet vrijgeven van de persoonlijke gegevens van Frank:

Over de uitzondering op basis van vertrouwelijkheid met betrekking tot de operaties van Europol

Het recht op inzage kan worden beperkt om ervoor te zorgen dat Europol zijn taken naar behoren kan uitvoeren (artikel 36.6, Europol-verordening). Deze uitzondering kan echter niet in alle gevallen en zonder reden worden toegepast.

De EDPS bekritiseerde Europol omdat het het recht van van der Linde beperkte zonder een interne beoordeling te documenteren voorafgaand aan het besluit, en beschreef hoe de openbaarmaking de operaties van de Europese politie-instantie zou beïnvloeden.

Over het verwijderen van persoonlijke gegevens na een verzoek om inzage

Zodra van der Linde vroeg of zijn persoonlijke gegevens door de instantie werden bewaard, probeerden ze het bewijs te verwijderen, alsof het verwijderen van alle informatie uit de operationele database van Europol "een oplossing voor het probleem" zou zijn. De interesse van van der Linde om te weten welke gegevens met Europol waren gedeeld en beschikbaar werden gesteld aan andere handhavingsinstanties in Europa, werd genegeerd.

De EDPS waarschuwde expliciet dat "als Europol de persoonlijke gegevens betreffende de klager heeft verwijderd (permanent heeft gewist), dit een vorm van niet-medewerking aan de EDPS zou vormen en een ernstige schending van de Europol-verordening".

Vervolgstappen

Europol en de heer van der Linde hebben een maand de tijd om nieuwe elementen aan te dragen om het besluit van de EDPS (Europese Beschermingsfunctionaris) te herzien. Tegen dit besluit kan binnen twee maanden bezwaar worden gemaakt bij het Gerechtshof van de Europese Unie.

De EDPS heeft geen termijn gesteld voor Europol om zich aan haar besluit te conformeren, noch heeft zij enige sancties aangekondigd in het geval de organisatie zich niet aan het besluit houdt.

Onderwerp

Landen

Nederland

Gerelateerde inhoud

Europol's uitbreiding van de bevoegdheden: Het Europees Parlement moet zich verzetten tegen ongecontroleerde en discriminerende politiezorg

Europol's voortdurend toenemende bevoegdheden: Het Europees Parlement slaagt er niet in om op te komen voor fundamentele rechten

De EU moet de uitbreiding van de mogelijkheden van Europol voor gegevensverwerking heroverwegen

Doe mee

Steun ons werk door u aan te melden voor updates over ons werk of door een donatie te doen.

Meld u aan voor updates Doneer

Rechtvaardigheid, gelijkheid, recht

Bedrijf

Privacy

Maak contact

Sommige activiteiten in de volgende secties op deze website worden gefinancierd door het Justitieprogramma van de Europese Unie (2014-2020): Legal Experts Advisory Panel, Defence Rights Map, Case Law Database, Advice Guides, Resources, Campaigns, Publications, News and Events. Deze inhoud geeft de mening weer van de auteurs en is hun eigen verantwoordelijkheid. Het mag niet worden beschouwd als een weerspiegeling van de mening van de Europese Commissie of enige andere instantie van de Europese Unie. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid voor het gebruik dat van de informatie erin wordt gemaakt.

© 2022 Fair Trials: Fair Trials International, een geregistereerd goeddoel in Engeland en Wales (No. 1134586) en een bedrijf met beperkte aansprakelijkheid geregistreerd in Engeland en Wales (No. 7135273); Fair Trials Europe, een geregistreerde openbare stichting in België (No. 0552.688.677); Fair Trials Americas, een geregistereerd 501(c)(3) goeddoel in de VS (No DLN17053243307017).

Website gemaakt door Design Culture

Deze inhoud is automatisch vertaald met behulp van machinevertaling. De originele versie is beschikbaar in de brontaal.