Dijital Çağda AB Yapay Zeka Yasası’nı (AI Act) Bekleyen Zorluklar

Yapay zekâ, dijital dönüşüm sürecinde ekonomik rekabetin ötesinde, insan hakları, eğitim, sağlık ve toplumsal güvenlik alanlarını da kapsayan stratejik bir politika aracı olarak konumlanmaktadır. Bu bağlamda Avrupa Birliği (AB)’nin yapay zekâ alanındaki kurumsal yaklaşımını inceleyen araştırma; strateji belgeleri, etik yönergeler, Beyaz Kitap ve Yapay Zekâ Yasası’nın (AI Act) oluşturduğu düzenleyici çerçeveyi analitik bir bakış açısıyla değerlendirmektedir. Elde edilen bulgular; AB’nin insan merkezli ve risk temelli düzenleme anlayışının şeffaflık, güvenlik ve temel haklara uyum gibi standartlar ortaya koyduğunu göstermektedir Ancak üye devletler arasındaki yönetim farklılıkları, uygulama düzeyindeki ayrışmalar ve hukuki uyum süreçlerindeki gecikmeler nedeniyle bu düzenleyici etkinin sınırlanabildiği görülmüştür. Ayrıca, inovasyon maliyetlerinin yüksekliği, veri altyapısındaki eksiklikler ve ulusal politik önceliklerden kaynaklanan farklılaşma, AB’nin küresel ölçekte düzenleyici aktör olma hedefi karşısında önemli iç ve dış engeller olarak öne çıkmaktadır. Bu çerçevede çalışma, AI Act’in sunduğu fırsatları ve karşılaşabileceği zorlukları bütüncül biçimde analiz ederek, Avrupa’daki yapay zekâ ekosisteminin geleceğine yönelik değerlendirmeler sunmaktadır.