Rechtbank Amsterdam, 05-11-2026 (13-258685-26)

RECHTBANK AMSTERDAM INTERNATIONALE RECHTSHULPKAMER Parketnummer: 13-258685-26 Datum uitspraak: 5 november 2026 UITSPRAAK op de vordering van 17 september 2026 van de officier van justitie bij deze rechtbank tot het in behandeling nemen van een Europees aanhoudingsbevel (EAB). Dit EAB is uitgevaardigd op 8 september 2026 door de onderzoeksrechter in de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg Brussel, België, (hierna: de uitvaardigende justitiële autoriteit) en strekt tot de aanhouding en overlevering van: [de opgeëiste persoon] geboren in [geboorteplaats] op [geboortedag] 1994, ingeschreven in de Basisregistratie Personen op het adres: [BRP-adres] , hierna ‘de opgeëiste persoon’. 1 Procesgang De behandeling van het EAB heeft plaatsgevonden op de zitting van 22 oktober 2026, in aanwezigheid van mr. K. van der Schaft, officier van justitie. De opgeëiste persoon is verschenen en is bijgestaan door mr. M.A.C. de Vilder-van Overmeire, advocaat in Amsterdam. De rechtbank heeft voor sluiting van het onderzoek ter zitting de gevangenhouding bevolen met gelijktijdige schorsing van dat bevel tot aan de uitspraak. 2 Identiteit van de opgeëiste persoon Ter zitting heeft de opgeëiste persoon verklaard dat de bovenvermelde persoonsgegevens juist zijn en dat hij de Nederlandse nationaliteit heeft. 3 Grondslag en inhoud van het EAB Het EAB – in samenhang gelezen met het A-formulier – vermeldt een bevel tot aanhouding bij verstek van de onderzoeksrechter bij de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg Brussel van 8 september 2026, met kenmerk 2025/0295. De uitvaardigende justitiële autoriteit verzoekt de overlevering vanwege het vermoeden dat de opgeëiste persoon zich schuldig heeft gemaakt aan naar Belgisch recht strafbare feiten. Deze feiten zijn omschreven in het EAB. 3.1 Genoegzaamheid Standpunt van de verdediging De verdediging heeft zich primair op het standpunt gesteld dat de overlevering moet worden geweigerd voor zover de feiten zien op deelneming aan een criminele organisatie, omdat de stukken niet genoegzaam zijn voor de gestelde deelname aan die criminele organisatie. In het EAB is aangegeven dat de opgeëiste persoon een leidinggevende rol zou hebben gehad, maar het is niet duidelijk welke handelingen hij in die rol zou hebben verricht. In het EAB wordt de werkwijze van de organisatie en het optreden van andere verdachten uitvoerig omschreven, terwijl de feitomschrijving zich met betrekking tot de opgeëiste persoon beperkt tot observaties op drie dagen. Hij is daarbij niet rechtstreeks gezien bij een overdracht van tassen. Het EAB omschrijft evenmin dat de opgeëiste persoon opdrachten geeft aan koeriers, leveringen organiseert, geld ontvangt of beslissingen voor de organisatie neemt. De omschreven gedragingen maken zonder verdere uitleg niet duidelijk welke taak of bijdrage hem binnen de criminele organisatie wordt verweten. Daarnaast wordt in het EAB omschreven dat de feiten vanaf ten minste 1 januari 2025 zijn gepleegd, terwijl de observaties van de opgeëiste persoon dateren uit juli en augustus 2026. Het is daardoor niet duidelijk of hem deelname en leidinggeven aan de criminele organisatie vanaf januari 2025 wordt verweten, of dat het alleen gaat om betrokkenheid in de zomer van 2026. Subsidiair heeft de verdediging verzocht de behandeling van de zaak aan te houden om de Belgische autoriteiten te vragen toe te lichten welke concrete gedragingen van de opgeëiste persoon als deelname of leidinggeven aan een criminele organisatie worden aangemerkt, welke rol hem bij de cannabisleveringen wordt verweten en op welke periode die verwijten betrekking hebben. Standpunt van de officier van justitie De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat het EAB genoegzaam is. Het gaat om een vervolgings-EAB, zodat de precieze gang van zaken nog niet volledig uitgekristalliseerd hoeft te zijn. Mocht de opgeëiste persoon ook van andere strafbare feiten dan de feiten zoals die in het EAB staan worden verdacht in België, moet voor de vervolging daarvan om aanvullende toestemming worden gevraagd. Oordeel van de rechtbank De rechtbank overweegt dat het EAB gegevens moet bevatten op basis waarvan het voor de opgeëiste persoon duidelijk is waarvoor zijn overlevering wordt gevraagd. Verder moet het voor de rechtbank duidelijk zijn of het verzoek voldoet aan de in de OLW genoemde vereisten. Zo moet het EAB een beschrijving bevatten van de omstandigheden waaronder de strafbare feiten zijn gepleegd, met vermelding van, in ieder geval, het tijdstip, de plaats en de mate van betrokkenheid van de opgeëiste persoon bij de strafbare feiten. Die beschrijving moet ook de naleving van het specialiteitsbeginsel kunnen waarborgen. Uit de feitomschrijving in onderdeel e) van het EAB blijkt dat de opgeëiste persoon wordt verdacht van deelname aan een criminele organisatie, die wordt aangestuurd vanuit [plaats] , en van handel in cannabis door verschillende koeriers in België. Uit onderzoek lijkt dat hij binnen die organisatie een leidinggevende rol heeft gehad. Deze feiten zouden zijn gepleegd vanaf ten minste 1 januari 2025 tot op heden. Volgens de Belgische autoriteiten is er sprake van een duidelijke samenwerking en structuur van de organisatie die instaat voor de leveringen van verdovende middelen, vanuit Nederland naar België. De opgeëiste persoon zou in contact hebben gestaan met medeverdachte [medeverdachte] en heeft de distributiepunten bezocht op de adressen [adressen] in [plaats] . De rechtbank is van oordeel dat hiermee sprake is van een genoegzame omschrijving van de strafbare feiten waarvan de opgeëiste persoon in België wordt verdacht, en dat voldoende duidelijk is in welke mate de opgeëiste persoon bij deze feiten betrokken zou zijn geweest. Daarbij komt dat sprake is van een vervolgings-EAB, waarbij de overlevering is gevraagd voor een nog lopend strafrechtelijk onderzoek. De precieze gang van zaken met betrekking tot de feiten waarvan de opgeëiste persoon in België wordt verdacht, en meer in het bijzonder de gedragingen van de opgeëiste persoon in het kader van de gestelde leidinggevende rol binnen de criminele organisatie, zal later in België moeten blijken. Naar het oordeel van de rechtbank is het specialiteitsbeginsel dan ook voldoende gewaarborgd. De rechtbank verwerpt daarom het verweer van de verdediging en ziet geen aanleiding om hierover nadere vragen te stellen aan de Belgische autoriteiten. 4 Strafbaarheid; feiten vermeld op bijlage 1 bij de OLW De uitvaardigende justitiële autoriteit heeft de strafbare feiten aangewezen als zogenoemde lijstfeiten, die in Nederland in de lijst van bijlage 1 bij de OLW staan vermeld, te weten: deelneming aan een criminele organisatie; illegale handel in verdovende middelen en psychotrope stoffen. Uit het EAB volgt dat voor deze feiten naar het recht van België een vrijheidsstraf van minstens drie jaren kan worden opgelegd. Dit betekent dat de rechtbank geen onderzoek doet naar de vraag of de feiten ook naar Nederlands recht strafbaar zijn. 5 De garantie als bedoeld in artikel 6, eerste lid, OLW De opgeëiste persoon heeft de Nederlandse nationaliteit, maar heeft geen beroep gedaan op artikel 6 OLW. De rechtbank komt daarom niet toe aan de vraag of de overlevering afhankelijk moet worden gemaakt van de in artikel 6, eerste lid, OLW bedoelde garantie. 6 Artikel 11 OLW: Belgische detentieomstandigheden Inleiding Bij uitspraak van 14 december 2022 heeft de rechtbank geoordeeld dat er een algemeen gevaar bestaat dat gedetineerden in alle detentie-instellingen in België worden onderworpen aan een onmenselijke behandeling gelet op de detentieomstandigheden in die instellingen. Bij brief van 22 september 2026, afkomstig van het Directoraat-generaal Wetgeving, Fundamentele rechten en Vrijheden, Dienst internationale samenwerking in strafzaken, Centrale autoriteit, is voor de opgeëiste persoon de volgende detentiegarantie gegeven: “ 1. In welke detentie-instelling zal de opgeëiste persoon gedetineerd worden? [de opgeëiste persoon] zal worden opgesloten in de gevangenis van Haren, indien na overlevering door de bevoegde gerechtelijke autoriteit wordt beslist dat de persoon in voorlopige hechtenis dient te blijven. 2. Welke waarborgen worden gegarandeerd inzake de detentieomstandigheden in de detentie-instelling? België garandeert dat de opgeëiste persoon na overlevering zal worden opgesloten in een instelling en op een wijze die in overeenstemming is met de fundamentele rechten en in het bijzonder relevante internationale standaarden (o.a. CPT standaarden) met in begrip van voldoende individuele leefruimte, afgescheiden sanitair en dagactiviteiten buiten de cel. In deze zaak garandeert België de volgende waarborgen inzake de detentieomstandigheden waar [de opgeëiste persoon] aan zal worden onderworpen na overlevering: - De opgeëiste persoon zal niet worden opgesloten in een cel met minder dan 3 m2 individuele levensruimte. Dit geldt zowel indien de opgeëiste persoon in een eenpersoons- als in een meerpersoonscel zou worden opgesloten. - De gemiddelde minimum leefruimte van elke cel is 9 m2 inclusief vast meubilair. o De sanitair blokken omvatten een wasbak en een toilet dat is afgescheiden van de rest van de cel door een muur of scherm o Het vast meubilair omvat onder andere een tafel, kast, bed en bureau. - De opgeëiste persoon zal een bed ter beschikking hebben en zal bijgevolg niet op grond hoeven te slapen. - Er worden verschillende dagactiviteiten buiten de cel voorzien. Deze activiteiten omvatten in ieder geval regelmatige wandelingen in een open koer en familiebezoeken alsook toegang tot gemeenschappelijke ruimtes. Aanvullende activiteiten zoals sport en arbeid zijn onderhevig aan aanzienlijke wachtlijsten. 3 Sanitaire en hygiëne omstandigheden Als algemene regel, voorziet de Basiswet van 12 januari 2005 betreffende het gevangeniswezen en de rechtspositie van de gedetineerden in algemene rechten en plichten voor gedetineerden, o.a. het recht op dagelijkse persoonlijke hygiëne, het recht op toegang tot gezondheidszorg en -bescherming evenredig aan dewelke wordt voorzien buiten de gevangenismuren. In dit verband, is een penitentiaire gezondheidsraad opgericht bij wet die adviseert bij het verbeteren van de kwaliteit de gezondheidszorg binnen de gevangenismuren. De medische zorg binnen de gevangenismuren is van gelijke kwaliteit als de medische zorg die wordt verstrekt buiten de gevangenismuren. ” Standpunt van de verdediging De verdediging heeft zich primair – onder verwijzing naar het rapport van the European Committee for the Prevention of Torture and Inhuman or Degrading Treatment of Punishment (CPT) van 8 september 2026 en een publicatie van de VRT van 14 oktober 2026 – op het standpunt gesteld dat geen gevolg moet worden gegeven aan het EAB. Uit het CPT-rapport blijkt dat het open regime niet altijd wordt uitgevoerd en de toegang tot activiteiten en zorg onder druk staat wegens een personeelstekort. Daarnaast blijkt uit de bezettingscijfers van juli 2026 dat sprake is van overbevolking. Hierdoor rijst de vraag of de in de detentiegarantie van 22 september 2026 gedane toezeggingen aan de opgeëiste persoon in de praktijk kunnen worden nagekomen. Verder is het niet duidelijk met hoeveel personen de opgeëiste persoon een cel zal moeten delen en over hoeveel persoonlijke leefruimte, exclusief sanitaire voorzieningen , hij kan beschikken. Ook is niet duidelijk hoe het toilet in de cel is afgeschermd en hoeveel privacy de opgeëiste persoon heeft tegenover zijn celgenoten. Voorts is het niet duidelijk hoeveel uren per dag de opgeëiste persoon buiten zijn cel kan doorbrengen. Subsidiair heeft de verdediging verzocht de behandeling van de zaak aan te houden om aanvullende vragen te stellen over de detentieomstandigheden in de gevangenis van Haren. Standpunt van de officier van justitie De officier van justitie heeft zich – onder verwijzing naar jurisprudentie van deze rechtbank – op het standpunt gesteld dat artikel 11 OLW niet aan overlevering in de weg staat. Uit het CPT-rapport van 8 september 2026 blijkt niet dat de Belgische autoriteiten zich niet aan de verstrekte individuele detentiegarantie kunnen houden. Oordeel van de rechtbank De ten aanzien van de opgeëiste persoon verstrekte detentiegarantie van 22 september 2026 is niet afkomstig van de uitvaardigende justitiële autoriteit. De rechtbank dient daarom de geboden zekerheid van de garantie te toetsen aan de hand van een globale beoordeling van alle gegevens waarover zij beschikt. De rechtbank is, gelet op de garantie van de Belgische autoriteiten, van oordeel dat het vastgestelde algemene reële gevaar van onmenselijke of vernederende detentieomstandigheden voor de opgeëiste persoon is weggenomen. Het algemene gevaar dat de rechtbank heeft aangenomen, wordt door deze garantie namelijk uitgesloten ten aanzien van de opgeëiste persoon, omdat hij zal worden geplaatst in een instelling op een wijze die in overeenstemming is met de fundamentele rechten en in het bijzonder met relevante internationale standaarden (o.a. CPT-standaarden). Hetgeen de verdediging naar voren heeft gebracht, leidt niet tot een ander oordeel. De rechtbank heeft eerder overwogen dat het nieuwe CPT-rapport van 8 september 2026 het reeds aangenomen algemene reële gevaar van een onmenselijke of vernederende behandeling vanwege de algemene detentieomstandigheden in België, waaronder met name de overbevolking en grondslapers in de gevangenissen, bevestigt. De rechtbank ziet in het nieuwe CPT-rapport geen aanleiding om het algemene gevaar uit te breiden of te concluderen dat de afgegeven individuele detentiegaranties niet meer kunnen worden nageleefd. De rechtbank verwerpt daarom het verweer van de verdediging en ziet geen aanleiding om hierover nadere vragen te stellen aan de Belgische autoriteiten. 7 Weigeringsgrond als bedoeld in artikel 13 OLW Het EAB ziet op feiten die geacht worden geheel of gedeeltelijk op Nederlands grondgebied te zijn gepleegd. In zo’n situatie kan de rechtbank de overlevering weigeren. Standpunt van de verdediging De verdediging heeft geen beroep gedaan op de weigeringsgrond als bedoeld in artikel 13 OLW. Standpunt van de officier van justitie De officier van justitie verzoekt de rechtbank af te zien van deze weigeringsgrond en voert daartoe onder meer aan dat het onderzoek in België is aangevangen, de bewijsmiddelen zich in België bevinden, de verdovende middelen in België zijn ingevoerd, de medeverdachten in België worden vervolgd en het Openbaar Ministerie niet voornemens is de opgeëiste persoon te vervolgen voor de feiten zoals omschreven in het EAB. Oordeel van de rechtbank De rechtbank stelt voorop dat: - aan de regeling van het EAB ten grondslag ligt dat overlevering de hoofdregel is en weigering de uitzondering moet zijn; - de gedachte achter de facultatieve weigeringsgrond is ervoor te zorgen dat de opgeëiste persoon wordt vervolgd door die rechterlijke autoriteit – uitvaardigend of uitvoerend – die zich vanuit het oogpunt van een goede strafrechtsbedeling in de meest adequate positie bevindt; - voor het overige beoogt deze facultatieve weigeringsgrond te voorkomen dat Nederland zou moeten meewerken aan overlevering voor een zogenoemd lijstfeit dat geheel of ten dele in Nederland is gepleegd en dat hier niet strafbaar is of hier niet pleegt te worden vervolgd. De rechtbank moet bij haar beoordeling rekening houden met de omstandigheden van het geval, zoals: de aard en kenmerken van het strafbare feit, en in het bijzonder, de eventuele internationale dimensie daarvan of de omstandigheid dat het feit is gepleegd in het kader van een criminele organisatie; de plaats waar de nadelen van het feit zich verwezenlijken; de locatie van de slachtoffers; de beschikbaarheid en nabijheid van bewijs en getuigen; en de staat waarin de strafprocedure zich bevindt in de uitvaardigende lidstaat en, in voorkomend geval, in de uitvoerende lidstaat. De rechtbank stelt vast dat, gelet op de omstandigheden die de officier van justitie heeft genoemd, het gegeven dat de feiten worden geacht geheel of gedeeltelijk in Nederland te zijn gepleegd onvoldoende aanleiding vormt om de weigeringsgrond toe te passen. 8 Slotsom De rechtbank stelt vast dat het EAB voldoet aan de eisen van artikel 2 OLW. Verder staan geen weigeringsgronden aan de overlevering in de weg en is geen sprake van een geval waarin aan het EAB geen gevolg mag worden gegeven. De rechtbank staat daarom de overlevering toe. 9 Toepasselijke wetsartikelen De artikelen 2, 5, 7 en 13 OLW. 10 Beslissing STAAT TOE de overlevering van [de opgeëiste persoon] aan de onderzoeksrechter in de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg Brussel (België) voor de feiten zoals die zijn omschreven in onderdeel e) van het EAB. Deze uitspraak is gedaan door mr. M. Westerman, voorzitter, mrs. B.M. Vroom-Cramer en D.L.S. Ceulen, rechters, in tegenwoordigheid van mr. G. Riedijk, griffier, en in het openbaar uitgesproken op de zitting van 5 november 2026. Ingevolge artikel 29, tweede lid, OLW staat tegen deze uitspraak geen gewoon rechtsmiddel open. Zie artikel 23 Overleveringswet. Zie onderdeel e) van het EAB. Rb. Amsterdam 14 december 2022, ECLI:NL:RBAMS:2022:7536. CPT/Inf (2026) 23. Lauwke Vandendriessche en Fabian Lefevere, VRT NWS, 14 oktober 2026, “Overbevolking, drugs, personeelstekort: VRT NWS Pano schetst rauwe realiteit in meest overbevolkte gevangenis van Vlaanderen”. Rb. Amsterdam 22 juli 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:7660. HvJ EU 25 juli 2018, C-220/18 PPU, ECLI:EU:C:2018:589 ( Generalstaatsanwaltschaft (detentieomstandigheden in Hongarije) ), punt 114. Vgl. Rb. Amsterdam 24 september 2026, ECLI: NL:RBAMS:2026:9740. Artikel 13, eerste lid, aanhef en onder a, OLW. HvJ EU 12 februari 2026, C-712/25 PPU, ECLI:EU:C:2026:101 ( Rastoshev ) (punt 42). HvJ EU 12 februari 2026, C-712/25 PPU, ECLI:EU:C:2026:101 ( Rastoshev ) (punt 47).